‘Yeni bir düzen şarttır’

Yeni Yaşam’dan Hasan Akbaba, DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu ile 1 Mayıs’ı konuştu

1 Mayıs İşçi ve Emekçiler Bayramı, işçi ve emekçiler tarafından dünya çapında kutlanan, birlik, dayanışma ve haksızlıklarla mücadele günü. Dünya emekçi halkları 1889 yılından bu yana her 1 Mayıs’ta alanlara çıkarak sermayenin emek sömürüsüne karşı seslerini yükselterek tepkilerini dile getirirler. Son iki yıldır ise işçiler, emekçiler 1 Mayıs’ı pandemi koşullarında ağır sömürü ve yoksulluk altında karşılıyor. Türkiye’de ise hükümet yıllardır 1 Mayıs’ı yasaklayarak işçilerin kutlamalarına engeller getirmekte. Biz de bu seneki 1 Mayıs’ı işçilerin, kamu emekçilerinin sorunlarını, taleplerini, hükümetin pandemi fırsatçılığını Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu ile konuştuk.

-1 Mayıs’ın anlam ve önemine değinecek olursak neler söylemek istersiniz?

1 Mayıs işçi sınıfının uluslararası birlik, mücadele ve dayanışma günü. İşçi sınıfı açısından hem Türkiye’de hem dünyada son derece önemli. 1 Mayıs’ ta bütün işçiler, emekçiler, çalışanlar taleplerini, hedeflerini, gelecek yıllar için dünya görüşlerini ifade eder ve bunu da 1 Mayıs günü dünya işçi sınıfı olarak ortak taleplerimizle ifade ederiz. Binlerce kilometre ötede yüzünü hiç görmediğimiz sınıf kardeşlerimiz ile buluştuğumuz gündür 1 Mayıs. Nasıl bir dünyada yaşamak istediğimizi, nasıl bir ülkede yaşamak istediğimizi, mücadele hedeflerimizi, iktidarlara karşı itirazlarımızı en güçlü bir şekilde birlik ve beraberlik ile haykırdığımız gündür 1 Mayıs.

İçinden geçtiğimiz pandemi koşullarında bütün dünya sağlık sorunlarına karşı bir yaşam mücadelesi verirken Türkiye’deki işçi sınıfı pandeminin yanında Kod 29 bahanesiyle işten atılmalara karşı bir mücadele vermekte. Emekçiler, pandemi koşullarında neler yaşıyor?

İki yıldır ne yazık ki pandemi koşulları ile 1 Mayıs’a gidiyoruz. Bütün dünyada da Türkiye’de de geçen yıl ilk kez kitlesel çapta kutlamalar yapılamadı. Pandemi gerekçesiyle işçi sınıfının taleplerinin, sorunlarının daha fazla ağırlaştığı bir dönemi yaşıyoruz. Türkiye’de özellikle pandemi döneminde iktidarın politikaları işçileri, emekçileri, halkı korumaya dönük politikalar olmadığı için, tümüyle sermayeyi korumaya dönük şekillendiği için pandemide işçi sınıfının sorunları daha da ağırlaştı. Ülkede bir ekonomik kriz vardı. Bu koşullarda pandemiye yakalanıldı aslında. İktidar politikalarından kaynaklı Türkiye tarihinin en büyük iş ve istihdam sorununu yaşıyoruz. Özellikle kadın işsizliği ve genç işsizliği ve aynı zamanda bizim ilk günden itibaren söylediğimiz pandemi sürecinde işten çıkarmaların mutlaka yasaklanması gerektiğini söylememize rağmen iktidar sınırlı da olsa bir işten çıkarma yasağı getirdi ama bunun bir takım istisnaları var. Bunlardan bir tanesi de iş kanunun 25/2. Maddesi yani Kod 29 diye bilinen ahlak ve iyi niyete uymayan haller adı altındaki madde ile işten çıkarmalar yaygınlaştı. En son bu konuda DİSK olarak CİMER’ e sayı olarak başvurduğumuzda 2020 yılında yüz yetmiş yedi bin arkadaşımızın bu şekilde işten çıkarıldığını öğrendik ve bunu kamuoyu ile paylaştık. Kod 29 zaten çalışma hayatının kanayan bir yarasıdır. Geçmişte pandemi öncesinde işverenler işçilere karşı kıdem tazminatı yükümlülüğünden kurtulabilmek için Kod 29’u kullanırlardı. Sendikal örgütlenmeyi engellemek için kullanırlardı. Şimdi de pandemide işten çıkarma yasağını delmek için kullanıyorlar. Kod 29 büyük bir mağduriyet yaratır, bu sebeple işten çıkarılan işçi kıdem tazminatı, ihbar tazminatı olmaz, işsizlik maaşı alamaz. Emekçiler için bir çeşit kara listedir Kod 29. Bu nedenle bu zulme bir son verilmeli. Ve işten çıkarma yasağı bütün istisnaları kaldırılarak pandemi boyunca devam etmeli. Ayrıca işten çıkarma yasağı ile birlikte işverenlere işçileri tek taraflı olarak ücretsiz izine çıkarma hakkı verildi. Bu da büyük mağduriyetler yaratıyor. Kod 29 ve ücretsiz izine çıkarılmaların durdurulması için gereken mücadeleyi örgütlüyoruz.

Pandemi koşullarında toplumsal eşitsizlik tekrar gözler önüne serildi. Toplum açlık-yoksulluk biriktirirken zenginlerin servet birikimi katlanarak arttı. Bunun için ne söylemek istersiniz?

Sonuçta bütün kriz dönemleri, bu şekilde olan salgınlar, ekonomik krizler var olan eşitsizlikleri daha da derinleştirir. İktidarın tüm politikaları emekçileri değil sermayeyi korumaya dönük. Bu nedenle Türkiye tarihinin en büyük istihdam kaybı yaşanırken, işçiler, emekçiler büyük gelir kaybı yaşarken sermaye giderek karlarını daha fazla arttırıyor. Türkiye’de 26 tane dolar milyarderinin serveti son bir yıl içinde pandemiye rağmen 38 milyardan 53 milyara çıkmış durumda. Ve iktidarın politikaları sonucu bizler daha fazla işimizi kaybediyoruz, daha fazla gelirimizi kaybediyoruz ama sermaye karlarına kar katmaya devam ediyor.

İktidar pandemi koşullarını gerekçe göstererek 1 Mayıs kutlamalarına engelleme niyetinde; bunun için ne söylersiniz?

1 Mayıs tarihin hiçbir döneminde yasaklanamamıştır. 1 Mayıs yasak tanımaz. En zor koşullarda bile işçi sınıfı kendi 1 Mayıs’ını kutlamanın yol ve yöntemlerini bulmuştur. Dolayısıyla yasaklara sığacak bir gün değildir. Bugün de pandemi gerekçesiyle iktidar 1 Mayıs’ı yasaklıyor. Özellikle 30 Nisan ve 1 Mayıs ile ilgili yaptığımız bütün başvurularımız reddediliyor. Biz şunu söylemek istiyoruz; kuşkusuz pandemi var ve bizler de pandemi koşullarına uygun bir şekilde 1 Mayısımızı kutlayacak bir program ve hedef içerisindeyiz. Bu süreçte salgınla mücadele ile ilgili olması gereken hiçbir adımı atmayan, herkesi aşılama konusunda büyük bir başarısızlık gösteren ve kendi koyduğu kurallara, kısıtlamalara dahi kendisi uymayan, yaptığı kongreler ile virüsün yayılmasını sağlayan bir iktidar, pandemi gerekesiyle 1 Mayıs’ları yasaklamaya gitmiş durumda. Bizler kuşkusuz pandemi koşullarını gözeterek her şekilde 1 Mayısımızı işyerlerinde, alanlarda kutlayacağız. 1 Mayıs’ ı biz DİSK olarak bir emek haftası olarak değerlendireceğiz. İşyerlerinde, alanlarda, meydanlarda, sosyal medyada bir dizi etkinlikler ile bir hafta boyunca 1 Mayısımızı kutlayacağız. Anmalarımızı gerçekleştireceğiz. Yine 1 Mayıs gününde başta Taksim Anıtı olmak üzere pandemi koşullarına uygun temsili biçimde olarak kutlamalarımızı gerçekleştireceğiz.

-Bir haftaya yayılacak etkinliklerde öne çıkan talepler neler olacak?

Biz bu yıl on başlık altında topladık taleplerimizi.

1- Pandemi sürecinde herkese aşı sağlanması,

2- Herkese gelir desteği sağlanması ve acil, zorunlu işler dışında çarkların dört hafta durdurulması,

3- Covid 19’un işçiler açısından iş kazası, sağlık çalışanları açısından meslek hastalığı sayılması,

4- Kod 29 ve ücretsiz izin zulmüne son verilmesi,

5- İşsizlik sigortası fonu kaynakları tümüyle işçilere ve  işsiz işçilere ayrılması ve bu fondan işverenlere yapılan ödemelerin durdurulması,

6- Yaşanan bu gelir kaybı gözetilerek asgari ücretin vergi ve kesintilerden muaf tutulması, işsizliğin çözümü noktasında adım atılması,

7- Doğa katili projelere, Kanal İstanbul’a değil ülkenin kaynaklarının aşıya, sosyal desteklere ayrılması,

8- Türkiye en adaletsiz vergi sistemlerinin olduğu ülkelerden biridir. Ondan ötürü daha adaletli bir vergi dağıtım sistemi olması gerekmektedir. Az kazanandan az, çok kazanandan çok alınan bir vergi sistemi,

9- Örgütlenme, sendikalaşma ve grev haklarımızın önündeki temel engellerin kaldırılması,

10- Kadına yönelik şiddetin bu kadar arttığı bir dönemde İstanbul Sözleşmesi yaşatır diyoruz.

Aslında bunların hepsinin üstüne yazacağımız ana başlıkta artık pandemi ile birlikte çok açık bir şekilde geçen yıl söylediğimiz gerçeklik bugün daha çok ortaya çıktı ki mevcut bu toplumsal düzen artık işçi sınıfı ve emekçiler açısından bir gelecek vaat etmemektedir. O nedenle yeni bir toplumsal düzen diyoruz. Eşitliğin, özgürlüğün, barışın olduğu bir Türkiye ve dünya isteğimiz bizim ve bütün dünya sendikal örgütlenmelerin talebi olacak.

Artık yeni bir toplumsal düzen kurmak şarttır; bunu kurmak da biz işçilerin, emekçilerin ellerindedir. 1 Mayıs birlik, mücadele ve dayanışma günüdür. Birliğimize, mücadelemize olan inancımızı bu 1 Mayıs’ta daha da büyütüyoruz diyerek herkesin bayramını kutluyorum.

Kaynak: Yeni Yaşam

İlginizi çekebilir