Tarihte bu hafta: 18-24 Haziran

18 HAZİRAN

 

18 Haziran 2014’te Yusuf Erşahin hayatını kaybetti. Bilimsel çalışmaları dünyanın en prestijli tıp dergilerinde yayımlanan başarılı beyin cerrahı Prof. Dr. Yusuf Erşahin, geçirdiği akciğer enfeksiyonu sonucu hayatını kaybetti.

 

 

12 Eylül askeri darbesine ilişkin dava sonuçlandı. Dönemin Genelkurmay Başkanı Kenan Evren ile Hava Kuvvetleri Komutanı emekli Orgeneral Ali Tahsin Şahinkaya’ya müebbet hapis cezası verildi.

12 Eylül davasının düşürülmesine ilişkin açıklama yapan Devrimci 78’liler Federasyonu, “27 Mayıs yargılanmadığı için 12 Mart oldu, 12 Mart yargılanmadığı için 12 Eylül oldu, 12 Eylül ile hesaplaşılmadığı için darbe girişimleri devam etti” dedi.

12 Eylül askeri darbesinin Genelkurmay Başkanı, 7. Cumhurbaşkanı Kenan Evren ile Hava Kuvvetleri Komutanı emekli Orgeneral Ali Tahsin Şahinkaya’nın yargılandığı dava, sanıkların ölmeleri nedeniyle düşürüldü.

Ankara 10. Ağır Ceza Mahkemesi, Yargıtay’ın, Evren ve Şahinkaya hakkında verilen mahkumiyet hükmüne ilişkin kararı bozmasının ardından tekrar görülmeye başlanan davada bugün kararını açıkladı.

Mahkeme heyeti, müdahillerin son beyanları ile sanık avukatlarının esas hakkındaki savunmalarını almasının ardından, Evren ve Şahinkaya hakkındaki davanın düşürülmesine karar verildiğini açıkladı.

 

Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Portekizli yazar Jose Saramago, 18 Haziran 2010’da öldü.

İlk romanı Günah Ülkesi (Terra do Pecado) 1947’de yayınlandı.

Yazarın romanları ve denemelerinin yanı sıra iki şiir kitabı ve oyun kitapları da vardır. Saramago, 1998 Nobel Edebiyat Ödülü‘ü kazandı.

 

 

19 HAZİRAN

 

 

19 Haziran 2006’da Şemdinli davası sanıkları Astsubay Başçavuş Ali Kaya ile Özcan İldeniz’e, 39 yıl 5 ay 10 gün hapis cezası verildi.

 

 

19 Haziran 2013’te şair, çevirmen, ressam, fotoğrafçı Sait Maden öldü.

 

 

 

20 HAZİRAN

 

 

 

20 Haziran 2005’te Nobel Fizik Ödülü sahibi ABD’li elektrik/elektronik mühendisi, bilim adamı ve mucit Jack Kilby öldü. 2000 yılında, tümleşik devre buluşuyla Nobel Fizik Ödülü kazanan Texas Instruments mühendisi Kilby, aynı zamanda el hesap makinesi ve termal yazıcının da mucidi olarak bilinmekteydi. 60 civarında patente sahip olan Kirby, birçok üniversite ile yakın temas içinde oldu. Illinois Üniversitesi, Wisconsin Üniversitesi, Texas A&M Üniversitesi bunlardan birkaçıdır. Kilby 1983 yılında Texas Instruments’den emekli oldu, 81 yaşında uzun yıllar mücadele ettiği kansere yenik düştü. Bilim adamının ölümünden sonra ailesi, Kilby’nin dünyanın teknoloji ve mühendislik alanında en zengin koleksiyonunu Güney Metodist Üniversitesi’nde (Southern Methodist University) kurulu De Golyer Kütüphanesine bağışladı. Bu koleksiyonda ilk dijital saatler, ilk taşınabilir hesap makineleri, ilk transistörler, ilk mikroçipler, ilk cep telefonlarına ait dokümanlar ve örnekler bulunmaktadır.

 

 

 

Tiyatro ve sinema sanatçısı Engin İnal 20 Haziran 2004’te hayatını kaybetti. Galatasaray Lisesi‘nin ardından İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Fransız Edebiyatı ve Mukayeseli Roman Dilleri Filolojisi bölümü mezunu olan sanatçı, bir süre eğitim alanında çalıştı. Galatasaray Lisesi Fransızca Öğretmenliği, Yabancı Diller Yüksek Okulu Öğretim Görevlisi, Marmara Üniversitesi Fransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı’nda Öğretim Görevlisi olarak çalıştı. 50 kadar kitap ve ansiklopedinin çevirisini de yapan Engin İnal; bir senaryo ve bir film de yazdı.

1965 yılından itibaren sinema filmleri ve dizilerde roller almış olan İnal, “Bir Kadın Bir Hayat” filmindeki rolüyle, 1985 Antalya Altın Portakal Film Festivali‘nde En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Ödülü’nü kazandı.

 

 

Şair Cahit Külebi (Mahmut Cahit Külebi), 20 Haziran 1997’de Ankara’da öldü.

Halk şiirinden, türkülerden yararlanarak çağdaş bir şiir oluşturmuş, konu olarak yurt, insan ve doğa sevgisini işlemiştir. Şiirlerinde çocukluğunun ve gençlik yıllarının geçtiği yörelerden izlenimlerini yansıtmıştır.

 

 

 

21 HAZİRAN

 

 

 

Gazeteci, yazar İlhan Selçuk, 21 Haziran 2010’da İstanbul’da öldü. Düzenli gazetecilik kariyerine 1961’de Akşam’da başladı; aynı yıl Tanin’e oradan Vatan’a geçti; ertesi yıl Nadir Nadi’nin çağrısı üzerine Cumhuriyet gazetesinde yazmaya başladı. İlhan Selçuk, 1950’de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Avukatlık, matbaacılık, dergi ve gazetelerde yazı işleri müdürlüğü yaptı. İlk yazıları 1952 yılında 41 Buçuk isimli mizah dergisinde çıktı. 1963 yılında Cumhuriyet gazetesinde çalışmaya başladı. Karikatürist Turhan Selçuk’un ve (grafik sanatçısı Mengü Ertel’in eşi) Ülfet Ertel’in kardeşidir.

İlhan Selçuk, 12 Mart Muhtırası’ndan sonra “9 Mart Cuntası” içerisinde yer almak savıyla tutuklandı ve Ziverbey Köşkü’nde işkence gördü.

1971’de Oktay Kurtböke ile beraber sıkıyönetim mahkemesinde yargılandı. Selçuk, 12 Mart döneminde “Ziverbey Köşkü”nde yaşadığı sorgulama günleri üzerine açıklamalar yapmayı düşünmediğini belirtse de daha sonra burada yaşadıklarından yola çıkarak köşkün adını taşıyan bir kitap yazdı. Kitapla birlikte Ziverbey Köşkü’nün işkence iddiaları ilk defa anlatılmış oldu.
Selçuk, Köşk’teki işkence iddiasını ifadesinin içine akrostiş yöntemiyle gizlice yerleştirmişti, yazdığı her cümlenin sondan ikinci kelimesinin baş harfi yukarıdan aşağı sıralandığında “işkence altındayım” cümlesi çıkıyordu.

 

 

21 Haziran 2008’de Yugoslav asıllı Türk futbolcu ve teknik direktör Abdullah Gegić öldü. Gegić, Köln Spor Akademisi‘ni bitirdikten sonra “Futbol Profesörü” unvanını almıştı.

 

 

 

21 Haziran 2008’de Türk Milli Takımı, EURO 2008 çeyrek final mücadelesinde Hırvatistan’ı Happel Stadyumu’nda 21:45’te başlayan maçta penaltılarla mağlup ederek adını yarı finale yazdırarak tarih yazdı.

 

 

22 HAZİRAN

 

 

22 Haziran 2016 ‘da uzun süredir kanser tedavisi gören Yaşar Nuri Öztürk hayatını kaybetti.

 

 

22 Haziran 2012’de Suriye, Türk savaş uçağını düşürdü.

Türk Hava Kuvvetlerine ait savaş uçağı, Malatya’dan havalandıktan sonra Akdeniz üzerinde kayboldu. Uçağı Suriye’nin düşürdüğü açıklandı.

 

 

Futbolcu ve teknik direktör Coşkun Özarı, 22 Haziran 2011’de öldü.

 

 

23 HAZİRAN

 

 

 

Roma İmparatoru Vespasian, 23 Haziran 79’da öldü. Asıl adı Titus Flavius Vespasianus olan, 69 – 79 yılları arasında tahta çıkmış Roma İmparatoru, etkili ancak kısa ömürlü bir hanedan olan ve yerine geçen oğulları Titus ve Domitian‘ın da dahil olduğu Flavian Hanedanı‘nın kurucusudur. İmparatorluğa, gürültülü Dört İmparator Yılı‘nın sonunda yükseldi. Vespasian’ın yönetiminde Julio-Claudian Hanedanı‘nın sona ermesinden sonra en bilinen reform, Yahudiler’e karşı savaş ve Colosseum‘un yapımına başlanılmasıdır.

 

 

23 Haziran 2015’de gazeteci ve yazar Cüneyt Arcayürek öldü.

 

 

23 Haziran 2009’da karikatürist İsmet Güney öldü.

 

 

 

23 Haziran 2005’te Meksikalı Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu (EZLN) silahlı mücadeleye son verdi.

Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu (Ejército Zapatista de Liberación Nacional, EZLN) Meksika‘nın en yoksul eyaletlerinden Chiapas‘ta yerleşik silahlı devrimci bir gruptur.

Adını Meksika Devrimi’nin (1910-1920) lideri olan Emiliano Zapata‘dan alır. Kendilerini Zapata’nın ideolojik mirasçıları ve emperyalizme karşı beş yüz yıldır süren yerli direnişin vârisleri olarak görürler.

Yaşadıkları toprakları hükümetten bağımsız ve kendi özerk bölgeleri olarak görürler. “Topraklar halkındır” şiarındadırlar ve “Halk emreder hükümet uygular” derler. En önemli sloganları “Artık Yeter” manasındaki Ya Basta! (Enough is Enough) ve “Adalet! Özgürlük! Demokrasi!” dir. Kendilerine destek bulabilmek için interneti, uydu teknolojilerini kullanmaktadırlar.

Zapatistalar, küreselleşmenin ve neoliberalizmin köylerde yaşayan yerli halkları kötü bir şekilde etkilediğini ve onları açlığa ittiğini düşündüğünden küreselleşme ve neoliberalizm karşıtıdır. 1982 yılında içlerinde Subcomandante Marcos’un da bulunduğu bir grup Maoist gerilla tarafından temelleri atılmıştır. On seneyi aşkın bir hazırlık süreci ve örgütlenmeden sonra 1 Ocak 1994’te NAFTA’nın uygulanmaya başladığı gün silahlı ayaklanma başlatmışlar ve San Cristobal de Las Casas’ın birçok belediyesini işgal etmişlerdir.

Örgütün sosyal yapısı genelde yerlilerden oluşmakla birlikte diğer şehirlerde destekçileri ve uluslararası destek ağı vardır.

Zapatista hareketinin görünen yüzü Subcomandante Marcos‘tur. Diğer Zapatista komutanlarının aksine Marcos, Maya yerlisi değildir.

 

 

 

 

 

 

İlginizi çekebilir