Sihirli Sanat – Octavio Paz

Bana göre “sihirli sanat”ın –ve her tür sanatın– bilgisine kavuşmanın yegâne yöntemi, çıplak, aracısız, doğrudan deneyimdir. 1953 yılında Fransız Kitap Kulübü’nün talebi üzerine André Breton Sanatın Biçimleri başlıklı beş ciltlik bir çalışmanın ilk cildini oluşturacak Sihirli Sanat kitabını kaleme almayı kabul eder. Diğer ciltler Dinî Sanat, Klasik Sanat, Barok Sanat ve daha önceki ciltlerde yer bulamayan sanat biçimlerini içerecek Sanat İçin Sanat temalarına ayrılmıştır. Breton

Fütürizm, Dadaizm ve Sürrealizm Üzerine – Guy Debord

Hayalci Bauhaus ve Letrist Enternasyonal, 1957 yılında İtalya’nın Cosio d’Arroscia kasabasında biraraya gelerek Sitüasyonist Enternasyonal’i (SE) kurarlar. Enternasyonal’e Londra Psikocoğrafya Birliği de katılır. Hareketin iki lideri, CoBrA’dan gelen Asger Jorn ve Guy Debord’dur. Ancak Jorn 1961 yılında ayrılır ve İsveç’te önce Sitüasyonist Bauhaus’u, arkasından da İskandinav Kıyaslamalı Vandalizm Enstitüsü’nü kurar. Debord, hareketin manifestosu sayılan “Sitüasyonların

Müteveffa Alfred Jarry – Guillaume Apollinaire

Alfred Jarry, daha çok Kral Übü’nün (1896) yazarı olarak bilinir. Kral Übü, Birinci Dünya Savaşı arifesinde özellikle Fransa’da hüküm süren siyasal çürümüşlüğü, ahlaki çöküşü, inanç dünyasındaki bağnazlığı ve dili sonuna kadar alaya aldığı bir tiyatro oyunudur. Kral Übü, geleneksel tiyatroyu parçalar ve sembolist, anarşist, absürd tiyatronun temellerini atar. Antonin Artaud, bu yüzden kurduğu “vahşet tiyatrosu”na “Alfred Jarry”

Şiir ve Direniş – Benjamin Péret

Sürrealist şair ve devrimci militan Benjamin Péret, André Breton’la birlikte sürrealist hareketin kurucularından biridir. İspanya Devrimi sırasında önce POUM’da (Birleşik Marksist İşçi Partisi) ardından anarşist Durruti’nin tugayında savaşır. 1940 yılında Vichy yönetimi tarafından tutuklanır. Serbest bırakıldıktan sonra Meksika’ya iltica eder. Burada yayınladığımız iki söyleşinin ilkinde gönderme yapılan Şairlerin Onursuzluğu panflesinde Péret eski sürrealistler Louis Aragon ve Paul

Arzuyu Özgürleştirenler: Fourier, Sürrealistler ve Aşk – Gérard Roche

Aşkın Fourier’de ve sürrealistlerde, yani onu en üst yücelik seviyesine taşıyanlarda, aşkı dünyayı algılamanın ve yorumlamanın bir anahtarı haline getirenlerdeki yerini tüm kapsamı ve karmaşıklığıyla birlikte burada ele almak mümkün değil. Yalnızca tutku düzeyinde kavranabilecek aşktan, rasyonel biçimde, fikirler düzleminde nasıl bahsedilebilir? Charles Fourier, 1772-1837 Charles Fourier yeni bir aşk düzenine dayalı Uyum’un [Harmonie] tesisini

Sürrealistlerden Mektup Var: EROS ve Boîte Alerte – Lucy Askew

Boîte Alerte, 15 Aralık 1959-29 Şubat 1960 tarihleri arasında Paris’teki Galerie Daniel Cordier’de düzenlenen ve genelde EROS olarak anılan Exposition Internationale du Surréalisme’in (Uluslararası Sürrealizm Sergisi) özel edisyon kataloğu olarak hazırlanmıştır. Eser, ön tarafında BOITE ALERTE kelimelerinin basılmış olduğu, yeşil kâğıt kaplı bir karton kutudan oluşur. Altında MISSIVES LASCIVES (şehvet mektupları), sol tarafındaysa EXPOSITION INTERNATIONALE

Benjamin ve Adorno’da Sürrealizm – Enzo Traverso

Aşağıdaki pasajlar, Enzo Traverso’nun Solun Melankolisi: Marksizm, Tarih ve Bellek adlı kitabının “Sürrealizm” altbaşlığını taşıyan 6. bölümünden alınmıştır; çev. Elif Ersavcı, İletişim Yayınları 2018, s. 269-274. […] Adorno’yla Benjamin’in sürrealizm yorumları büyük ölçüde farklıdır. Kimi pasajlarını Literarische Welt için çevirdiği Louis Aragon romanı Paris Köylüsü’nü (1926) okuduğundan beri, Benjamin’in Fransa’dan büyülenmesinin başlıca sebeplerinden biri sürrealizmdi. 1929 tarihli mühim bir makalesinde

Doğu’da Sürrealizm – Narjess D’Outreligne

André Breton ve Max Ernst’in Doğu’ya ilgi duymasında, o “tanınmaz hale gelmiş dışarısı”na bir hayli umut bağlamış sürrealist sanatçıların katkısı olmuştur. Doğu, hem Avrupa dışındaki ülkelerden yeni üyeler “kazanmayı”, hem de sanatsal faaliyetleri Batı imgelemini etkileyen alanlara yaymayı sağlamıştır. Sürrealist hareket, 1937’de Mısır’a dönüşüyle birlikte Sanat ve Özgürlük grubunu kuran Mısırlı Georges Henein (Kahire, 1914-Paris, 1973) ile

Joseph Cornell: “Rose Hobart”

Amerikalı sürrealist sanatçı Joseph Cornell küçük kutularıyla tanınır: el yapımı küçücük kabinelerde, kullanılmış eşyaları ve bulunmuş nesneleri gizemli biçimde biraraya getirmiştir. Cornell’in daha az bilinen eserleri ise filmleridir. Filmlerinin kamusal gösterimine inatla karşı çıktığı için, yaptığı 30 kadar film kendi çağdaşları tarafından bile yeterince takdir edilememiştir. Sanatçının filmlerini ikiye ayırmak mümkün: hazır malzemeleri kullanarak yaptığı

Joan Miró – Jon Mann

Fransız şair André Breton, 20. yüzyılın en önemli hareketlerinden birinin adını tarihe kazıyan 1924 tarihli Sürrealist Manifesto’sunda suç ortakları arasında dönemin önde gelen avangard sanatçılarını sıralıyordu: Listede, başkalarının yanı sıra Marcel Duchamp, Francis Picabia, Man Ray, Henri Matisse ve Pablo Picasso yer alıyordu. Fakat, geriye dönüp baktığımızda bir isim çarpıcı bir şekilde eksik gözüküyor: Katalan