Einstein üzerine – Mehmet Ali Döke

Einstein üzerine (I): Umulmadık bir Deha’nın mucize yılı Bugün dünyanın herhangi bir köşesinde giriş düzeyinde bile olsa fizik öğrenip Einstein’ın adını duymamış kimse yoktur herhalde. Einstein’ın toplum hafızasına kazınmış ve tarihte kendine yer edinebilmiş olmasının altında kuşkusuz bilime yaptığı katkılar yatmakta. Bu yazı dizisinde bu katkıların neler olduğunu, hangi şartlar altında yapıldığını ve Einstein’ın ününe

2020, toplumun bilime bakışını değiştirdi

2020 yılında halkın bilime duyduğu iştah, puslu zamanlardaki kesin bilgi arayışımız nedeniyle tatmin edilemez hale geldi, bilime bakışta büyük bir değişime tanıklık ettik. Halkın bilime yönelik iştahı hiç bu denli güçlü olmamıştı. Bilimsel bilginin siyasallaşması da bu yıl çağ atladı. Jim El Halili Geçmişte, Covid öncesi sakin ve masum zamanlarda, bilim insanlarının toplumda oynadıkları rol çok

COVID-19’a karşı iki aşı son onay aşamasında

Güncel bilimsel gelişmelere ve bilim tarihine mercek tuttuğumuz “Karınca’nın Gözünden Bilim”de bu hafta, yaklaşık bir buçuk milyon insanın ölümüne neden olan COVID-19 hastalığına karşı geliştirilen ve son onay aşamasına gelen iki aşıya odaklanıyor. Mehmet Ali Döke* Çin’deki ilk COVID-19 vakalarının üzerinden bir yıla yakın bir süre geçti ve bu zaman diliminde sanırım çok az sayıda

Covid-19: Hazırlıksız olanlar devletler, bilim değil – Çağhan Kızıl

Sağlık çalışanları bu mücadelenin en ön saflarında yer alıyor. Bilim insanları bilgi üretimini ve aktarımını aralıksız yapıyor, daha fazlasına gönüllü oluyor. Hazırlıksız olan sistemin ta kendisidir, devletler, piyasa odaklı yönetimler, yatırım yapılmayan sağlık sistemleri, gerçek dışı yalan bilgileri yayan medya kurumları, halk sağlığını tehlikeye atan sözde uzmanlardır. Aralık 2019 sonu Çin tarafından Dünya Sağlık Örgütü’ne

Bilge bir feminist – Ursula K. Le Guin

Ceren Acer “Kendimi Takdim Ederim” başlıklı yazısında, “Çok yeni bir icattır kadın. Kadının icadından önce doğdum ben”, diye yazmıştı.[1] Ursula K. Le Guin, 21 Ekim 1929’da, ABD’nin Kaliforniya eyaletinde dünyaya geldi. Dört çocuklu, okumaya meraklı bir ailenin en küçük ve tek kız çocuğuydu. Yazar olan annesi Theodora Kroeber kitaplara, ünlü bir antropolog olan babası (Alfred Kroeber)

Araştırma: Himalayalar’da buzulların erime hızı son 40 yılda ikiye katlandı

Uydu görüntülerini karşılaştıran bilim insanları, Himalayalar’da son 40 yıl içerisinde buzulların erime hızının ikiye katlandığını ortaya koydu. Bilim insanları, ABD’nin Soğuk Savaş döneminde istihbarat toplamak için elde edilen uydu görüntülerini, son dönemlerde çekilen görüntülerle karşılaştırdığında Himalayalarda son 20 yılda önceki 20 yıla göre buzulların erime hızının ikiye katlandığını ortaya çıkardı. Araştırmaya göre, 2000’den beri buzulların

Kara delik evrimi etkiliyor

Bilim insanları, yeni spektograf vasıtasıyla yaptıkları ölçümler sayesinde galaktik rüzgarların düşünülenden çok daha hızlı olduğunu fark etti. Birçok galaksinin merkezinde yer alan süper kütleli kara deliklerin, galaksilerin evrimini etkilediği ortaya çıktı. Bu etki ise kara deliğin galaksideki materyalleri adete yiyip bitirmesiyle meydana geliyor. Bu fenomen de kara delik tarafından salıverilen enerjinin galaksinin merkezindeki enerjiyi dışa

AKP tipi üniversite ve akademik memurlar – Emre Tansu Keten

Öğrenciler tez şirketleri ve dolmalarla mezun olurken, hocalar da parayı bastırıp makale yayımlatabildikleri dergilerle, atıf çetesi şeklinde ünlenen, yine para karşılığı atıf aldıkları sistemle puan üstüne puan topluyor Üniversiteler, son yıllarda hep bir memnuniyetsizlik kaynağı olarak öne çıkıyor. Erdoğan “dünyanın en büyük 500 üniversitesi arasında Türkiye’nin esamisi nasıl okunmuyor” diye soruyor örneğin. Taha Akyol, hayli

“Bilim insanı olmak” mı, “bilim yapmak” mı?

Eğitimde, özellikle de temel bilim alanlarında toplumsal cinsiyet eşitsizliği bazı ülkelerde azalsa da dünya genelinde yaygın olarak devam ediyor. Yeni bir psikoloji araştırmasına göre ise kız çocukları “bilim insanı olmak”tan ziyade “bilim yapmak”tan cesaretlenip bilimsel konularda daha fazla kararlılık sergiliyorlar. Araştırmacılar, kimlik odaklı değil eylem odaklı yaklaşımların bu eşitsizliği gidermede daha yardımcı olabileceği görüşünde. New

HALUK YURTSEVER’E MEKTUP – Gültekin Akarca

Merhaba hocam; Yazınızın üzerinde henüz çalışma fırsatı bulabildim. Alıntıların bağlamlarına falan bakayım derken biraz zaman aldı. İlk elden söyleyeyim metnin içeriği benim için sürpriz oldu. Bu tarz önermelerle daha önce de karşılaşmıştım ancak gerek bu yaklaşım tarzının sizde karşılık bulması, gerekse bunu taşıdığınız düzey oldukça şaşırtıcıydı. Bunlar benim duygu durumum. Elbet çok bir önemi yok.