PANDEMİ BİTMEDİ (27 Ocak 2022)

Pandemi Gündemi

Omicron Türkiye’yi sert etkilemeye başladı. Hem vaka hem de ölüm sayıları yükseliş eğilimine girdi.

TTB Pandemi Çalışma Grubu üyesi Güçlü Yaman vaka artışı ile birlikte ölümlerde de artışı gündeme getirdi: ‘’Dün Sağlık Bakanı’nın “Omicron’la karşılaşma çağrısında” çizdiği pembe tablonun aksine, resmi sayılara göre Omicron vakalarının artmasıyla Covid-19 ölümleri de arttı. Benzer bir artış İstanbul, İzmir ve Kocaeli’nde fazladan ölümlerde yaşandı. Resmi Covid-19 ölümlerinde artış:

1.png

***

Benzer bir grafiği yazılımcı Zeki Berk’te yaptı. Bu sefer vaka sayısı ele alındı. Berke’e göre Türkiye’de son 7 gün içinde tespit edilen yeni vaka sayısı 503.555 seviyesine ulaşarak yeni bir rekor kırdı (26.1.22).

1_1.png

***

Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Tevfik Özlü, “Omicron hafif hastalık geçirildiği için yeterli bağışıklık sağlamayabilir. Çünkü bağışıklığın gelişmesi için de tablonun biraz ağır seyrediyor olması lazım. Hafif seyredenlerde bağışıklık daha zayıf olabiliyor. Yeterince koruyucu olmayabiliyor. Yeni varyantlar da ortaya çıkabilir. İmmün bağışıklık olmayan kişilerde uzayan enfeksiyonlar, yeni varyantların ortaya çıkmasına neden olabilir” dedi.

***

Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Tıp Fakültesi Hastanesi SES İşyeri Temsilcisi Günseli Uğur, alınmayan önlemlerden dolayı Kovid-19’a yakalanan sağlık çalışanı sayısının her gün artması sebebiyle personel eksiliğinin hastanede daha da hissedilir olduğuna dikkat çekti. Artan vakalara ilişkin alınmayan önlemlerden dolayı pozitif sağlık çalışanı sayısının her gün artması sebebiyle personel eksikliğinin daha da hissedilir olduğunu belirten Uğur, “DEÜ Hastanesinde emeklilik, yeni açılan bölümler ve sürekli artan hasta sayısından dolayı personel ihtiyacı her geçen gün artmakta ve yeni personel alımı yapılmadığından bu açık mevcut personelle yamanmaktadır. Bu da mevcut personelin iş yükünü ve nöbet sayılarını artırmakta, sosyal yaşamını sıfıra indirmektedir, yıpranmaya ve tükenmişliğe yol açmaktadır” dedi. “Covid pozitif olan çalışan sayısı her geçen saat artmakta eksik personelle çalışılan yerlerdeki sorunlar büyümektedir” diyen Uğur, yoğun bakım servisinde son 24 saatte 10 hemşire, 5 doktor, 1 personelin pozitif çıktığını söyledi; acil bakım biriminde ise 19 pozitif hasta, 4 normal hasta olduğu bilgisini paylaştı.

Pandeminin Seyri

Omicron varyantı tüm dünyayı sallamaya devam ediyor. Omicron varyantının yarattığı patlama ile küresel düzeyde toplam vaka sayısı 363 milyona dayandı.  Covid-19 nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı ise 5 milyon 645 binin üzerine çıktı. Aktif hasta sayısı da yükselmeye devam ederek 70 milyona dayandı. Kısa sürede ciddi yükseliş gösteren  aktif hasta sayısı bulaş tehdidinin ne kadar ciddi olduğunu gösteriyor. Son 24 saatte dünya genelinde yeni vaka sayısı  3.6 milyon civarında, Covid-19’a bağlı ölüm sayısı yükselerek 10 bin eşeğini aştı, 10 bin 534 kişi Covid-19 nedeniyle hayatını kaybetti. Yeni vaka sayısı 100 binin üzerinde olduğu 8 ülke var: ABD (533.3 bin), Fransa (428 bin), Hindistan (286.4 bin), Brezilya (220 bin), Almanya (188.8 bin), İtalya (167.2 bin),  İspanya (133.6 bin) ve İngiltere (102.3 bin).

Günlük 50-100 bin arasında vaka bildiren 9 ülke var: Arjantin (88.5 bin), Türkiye (77.4 bin), İsrail (76.2 bin), Rusya (74.7 bin), Portekiz (65.6 bin), Japonya (60.9 bin),   Hollanda (58.6 bin), Avusturya (54.3 bin) ve Polonya (53.4 bin). Bu ülkeleri 20-50 bin arasında günlük vakayla 11 ülke ve 10-20 bin arası günlük vakayla 19 ülke izliyor. 

Türkiye’de son 24 saatte 77 bin 434 kişiye Covid-19 tanısı kondu. Covid-19 nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı ise188 kişi. Toplam vaka sayısı 11 milyon 168 bine dayanırken toplam can kaybı 86 bin 487 kişiye yükseldi. Ne yazık ki Ağustos sonu başlayan Delta varyantına bağlı pik kontrol alınamamış, bunun üzerine daha da fazla bulaştırıcı olan Omicron varyantı eklenmiştir. PCR test zorunluluğunun kaldırılmasına rağmen günlük test sayısı hala yüksek, 417 bin civarında. Testin yaygın olarak yapılmasının günlük vaka sayısında ciddi artışa yol açacağı dile getiriliyor. Aktif hasta sayısı 600 binin altına indi.  Kısmen düşüş gösteren vaka ve aktif hasta sayısı PCR testi ile ilgili kısıtlamalar bağlı olduğu biliniyor. Bu durum bulaş tehdidinin uzun süre devam edeceğini gösteriyor.

***

ABD’de, Omicron kaynaklı can kaybı son yedi günlük ortalaması 2 bin 258’e ulaşarak Delta varyantı kayıplarını geçti. Yaklaşık 2 ay önce, Omicron varyantı henüz tespit edilmemişken günlük Covid-19 ölümlerinin bin civarında seyrettiği, son haftaki can kaybının ise Şubat 2021’den bu yana ulaşılan en yüksek seviye olduğu kaydedildi. Johns Hopkins Üniversitesinin derlediği verilere göre, 3 bin 612 kişinin daha ölümüyle Covid-19 kaynaklı can kaybı sayısı 872 bin 126’ya yükseldi. California ölü sayısında 78 bin 887 ile ilk sırada bulunurken Texas’ta 78 bin 332, Florida’da ise 64 bin 368 kişi öldü. Covid-19 aşılama istatistiklerini takip eden Hastalıkları Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) verilerine göre, 5 yaş ve üstü nüfusun yüzde 80,5’ine en az bir doz, yüzde 67,5’ine iki doz aşı uygulandı. Aşısı tamamlananların yüzde 43,4’üne ise hatırlatma dozu yapıldı.

Salgın Kontrol Önlemleri

Danimarka hükümeti, Covid-19’u sosyal açıdan kritik hastalık kategorisinden çıkarırken, 1 Şubat itibarıyla tüm kısıtlamaları kaldırmaya karar verdi. Sadece Danimarka’ya yurt dışından girişlerde aşı pasaportu uygulamasının devam edeceğini kaydeden Başbakan Mette Frederiksen, “1 Şubat’tan itibaren tüm kısıtlamaların kaldırılmasına karar verdik. Ocak ayının sonu şubat ayının başında Kovid-19’dan enfekte olanların sayısı zirve yapacak, daha sonra da düşüşler yaşanacak” ifadelerini kullandı. Kısıtlamalar geçmişte kalsa ve gündelik hayat geri dönse bile yetkililerin Covid-19 verilerini takip edeceğini aktaran Frederiksen, Covid-19 aşısının 4. dozunun da uygulanacağını belirtti. Danimarka Devlet Serum Enstitüsü Baş Epidemiyologu Tyra Krause, 3 Ocak’ta yaptığı açıklamada, Omicron varyantının Covid-19 salgınının sonunu getirdiğini ve 2 ay içinde insanların normal hayatlarına geri döneceğini vurgulamıştı.

***

Avusturya’da 1 Şubat tarihinden itibaren Covid-19 aşı zorunluluğu uygulaması yürürlüğe girecek. Avusturya, böylece Covid-19 aşısını zorunlu hale getiren ilk Avrupa ülkesi olacak.Ülkede Mart ayının ortasından itibaren polis halkın Koronavirüs aşı durumlarını kontrol etmeye başlayacak. Aşı yaptırdığını ibraz edemeyen kişilerden ilk olarak aşı yaptırmaları istenecek, uyarıya rağmen aşı yaptırmayanlar ise 600 euro para cezasına çarptırılacak. Avusturya’da şu ana kadar nüfusun yüzde 75,4’ü virüse karşı tamamen aşılandı. Avusturya’da artan Covid-19 vakalarının ardından 14 Kasım 2020’de yürürlüğe giren aşı yaptırmayan 12 yaş üstü kişilere yönelik sokağa çıkma kısıtlaması kaldırılıyor. Hükümet tarafından yapılan açıklamaya göre, sokağa çıkma kısıtlaması 31 Ocak itibarıyla sona erecek.

***

Artan Omikron varyantı vakaları nedeniyle 15 Ocak’a kadar kapalı kalan Hollanda’da, dünden itibaren 3 hafta boyunca Covid önlemleri büyük ölçüde gevşetildi. Restoran, kafe ve barlar 05:00-22:00 saatleri arasında yeniden müşteri kabul etmeye başladı. Kültür-sanat sektörü, eğlence parkları, kumarhaneler de, saat 22:00’ye kadar faaliyetlerine devam edecek. Gevşeme ile büyük bir risk aldıklarını söyleyen Başbakan Mark Rutte, “Umarım birkaç hafta sonra yeniden başa dönmeyiz” dedi.

***

Trabzon İl Sağlık Müdürü Hakan Usta, “Vakalarımızın gittikçe daha da artacağını önceden söylemiştik. Büyükşehirdeki okulların tatil olması nedeniyle nüfus bu tarafa kayacağını tahmin ediyoruz. Bu bağlamda da bir şekilde bizim daha da vakalarımızın artacağını ön görüyoruz” dedi. İl genelinde aşı oranının yüzde 80’in üzerinde olduğunu ancak 30 ve 15 yaş altı kişilerin aşıya daha hızlı refleks göstermelerini beklediklerini kaydeden Usta, “Aşıyla bağlantılı olarak, özellikle vatandaşlarımızın 30 yaş altı 15 yaş altı da olmak üzere aşıya biraz daha hızlı refleks vermesini bekliyoruz. Aşı oranımız yüzde 80’lerin üzerinde olmakla birlikte bu gruptaki aşılamanın da daha yukarılara çekilerek taşıyıcı nüfusunda özellikle korunmasını ve bir başka kişilere virüsün bulaşmasının önüne geçmesini de bekliyoruz” diye konuştu.

***

ABD’nin New York eyaletinde, Covid-19 salgını için okullarda ve devlet binalarında maske takma zorunluluğunun mahkeme tarafından askıya alınması kararı temyizden döndü. Temyiz mahkemesi yargıcı, eyaletin temyize getirdiği söz konusu askıya alma kararına itiraz neticelenene kadar maske takma zorunluluğunun uygulanabileceğine hükmetti.

***

Çin’in başkenti Pekin’de koronavirüs vaka sayıları artarken, Kış Olimpiyatları’nın katılımcıları için Covid-19 testi kuralları gevşetildi. Katılımcıların testlerinin pozitif sayılması için 40 yerine 35’lik bir döngü eşiği (CT) standardını karşılaması gerekiyor. Gevşetilen bir diğer kural da, yakın temaslıların izolasyon sürelerinin 14 günden 7 güne indirilmesi. 4 Ocak’tan bu yana Kış Olimpiyatları için şehre gelen 3 binden fazla kişiden 106’sının test sonucu pozitif çıktı. Oyunların kapalı tesislerinin dışında, Pekin halkı daha sert kısıtlamalar ve yeni kapanmalarla karşı karşıya. Pekin’in Fengtai bölgesinde bu hafta başında yerel olarak bulaşan az sayıda vaka bulunması üzerine, burada yaşayan yaklaşık 2 milyon kişiye Covid testi yapıldı. Ateş veya öksürük semptomları için reçetesiz satılan ilaçlardan alanlara ise ilaçların satın alma tarihinden itibaren 3 gün içinde test yapmaları söylendi. Çin “Sıfır Covid” stratejisini sürdürürken, yetkililer, Kış Olimpiyatları 4 Şubat’ta başlamadan önce küçük Covid salgınlarını yok etmeyi hedefliyor.

Ancak Pekin 2022 Olimpiyatları Tıp Uzmanı Panelinin Başkanı Dr. Brian McCloskey, Pazar günü bir medya brifinginde organizatörlerin hedeflerinin “sıfır vaka” değil “sıfır yayılma” olduğunu söylemişti. Bunun üzerine olimpiyat yetkilileri de vaka sayısının artmasını beklediklerini söylüyor.

Yaklaşan Kış Olimpiyatlarının, Çin’in ”Sıfır Covid” politikasını korumaktaki kararlılığı nedeniyle, dünya çapında şimdiye kadar düzenlenen en katı toplu spor etkinliği olması bekleniyor. Çin bunu başarmak için, tüm Olimpiyat katılımcılarını genel halktan tamamen izole etti. Bunun için Olimpiyat sporcularını, takım yetkililerini, medyayı ve diğer katılımcıları etkinliğe iki hafta kala, geniş bir “kapalı döngü” ağına dahil etti. Olimpiyatlar’a gelen kişilerin, ülkeye varışta ve ülkeden ayrılmadan önce; ve Olimpiyat müsabakalarına gittikleri sürece her gün Covid testi yapması gerekiyor. Şimdiye kadar, pozitif testlerin yarısından biraz fazlası Pekin Havalimanı’na varışlarda tespit edildi. Geri kalanlar ise Olimpiyat’ın ”kapalı döngü” ağları için yapılan rutin testler sırasında bulundu.

Not: Dünya ve Türkiye Covid-19 istatistiklerini Worldmeter sitesine göre vermeye devam ediyoruz. Her gün paylaştığımız veri bir gün önceye ait olup ülkelerin bildirimlerine göre şekilleniyor. Veriyi her gün sabit saatte (sabah 07.00-8.00) alıyoruz.

İlginizi çekebilir