PANDEMİ BİTMEDİ (24 Kasım 2021)

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Avrupa’daki 53 ülkede gelecek bahara kadar 700 bin kişinin koronavirüsten ölebileceğini duyurdu. Merkezi Kopenhag’da bulunan DSÖ Avrupa ofisi, virüsün yayılmasını engellemek için insanları aşı olmaya; uygun hijyen ve sosyal mesafe kurallarına uymaya çağırdı. DSÖ Avrupa, ölümlerdeki artışı tetikleyen faktörleri şu şekilde sıraladı: Virüsün son derece bulaşıcı delta varyantı, maske takma ve bazı yerlerde fiziksel mesafe gibi kısıtlayıcı önlemlerin hafifletilmesi ve Avrupa nüfusunda aşısız kalan geniş kesimlerin olması. Ofis, 1 Mart 2022’ye kadar 25 ülkede hastane yatakları ve 49 ülkede yoğun bakım ünitelerinde sıkıntı yaşanabileceği uyarısı yaptı; ölümlerin de gelecek yıl bahara kadar 2,2 milyonu aşacağı tahmininde bulundu.

***

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Türkiye’de yeni dönemde Covid-19 salgınını kapatmalarla yönetmeyi düşünmediklerini belirterek, “Yeni dönemde kişisel tedbirleri ve özellikle aşıyı son derece önemsiyoruz” dedi. Bakan Koca ayrıca ilaç stoğu sorununa ilişkin olarak da konuştu. Bakan Koca, mevzuat gereği 15 Şubat’ta fiyat değişiklikleri olacağı için bunun gündem yapıldığını, Bakanlık olarak eczaneler, depolar ve üreticileri çok yakından takip ettiklerini, denetimleri yoğunlaştırdıklarını, ciddi bir sorun bulunmadığını dile getirdi. “Covid-19 tedavisinde kullanılacak Molnupiravir hapının Türkiye’deki sürecinin” sorulduğu Bakan Koca, salgın döneminde birçok ilacın kullanıldığını, bu ilaçların etkinliğinin süreç içinde belli olduğunu söyledi. Molnupiravir’in etkili olduğunu gösteren çok sayıda çalışma bulunduğunun altını çizen Koca, Türkiye olarak, vatandaşı erken dönemde bu ilaçlarla tanıştırma noktasında kararlı olduklarını kaydetti.

“Avrupa’da Covid-19 salgınına karşı yeni kısıtlamalar gündemde. Türkiye’de de yeni önlemler gündeme gelebilir mi?” sorusu üzerine Koca, şu değerlendirmeyi yaptı: “Türkiye’de yeni dönemde biz kapatmalarla salgını yönetmeyi düşünmüyoruz. Yeni dönemde kişisel tedbirleri ve özellikle aşıyı son derece önemsiyoruz. Herkesin aşı olmasının çok önemli olduğunu düşünüyoruz. Yer yer yanlış bir algıyla ‘bir tane, iki tane aşı niye korumuyor’ deniyor. Benzer şekilde difteri, boğmaca, tetanoz bir kere mi yapılıyor? 5 kere yapılıyor. Çocuk felci bir kere mi yapılıyor? 5 kere yapılıyor. Tetanoz bir kere mi yapılıyor? 4 kez yapılıyor, 10 yılda bir tekrarı isteniyor. Hepatit bir kere mi yapılıyor? Çocukluk çağı aşılarının birden çok yapılmasına yüzde 98 oranında ‘evet’ diyoruz. Benzer şekilde Covid ile ilgili bir aşı durumu olduğunda ‘aşı bir tane niye korumuyor’ diyoruz. Aşının da bir koruyuculuk süresi var. 6 ay, 8 ay, 12 ay olabiliyor.” Koronavirüs Bilim Kurulunun elindeki bilgileri değerlendirip vatandaşa ne zaman aşı olması gerektiğini söylediğini aktaran Koca, “Eksik aşısı olanlar yaptırmalı çünkü 60 yaş üzerinde vaka oranı yüzde 17,1 ama vefat oranı yüzde 85,7. Ne kadar önemli olduğunu söylemek istiyorum” dedi.

***

Avrupa kıtası pandeminin ‘dördüncü’ dalgasını yaşıyor. Hollanda ve Avusturya gibi ülkeler kimi kapanma yöntemleriyle önlem almaya çalışırken aşılanma oranının düşük olduğu yerlerde Covid-19 kaynaklı ölümler de yüksek seviyelere ulaşıyor. Çift doz aşılanma oranının yüzde 36’da kaldığı Romanya’da pandemi boyunca 55 bin kişi öldü. Bükreş Üniversite Hastanesi’nin morgunda artık yer bulunamıyor. 15 kapasiteli morga son olarak 41 cenaze getirildi. Hastane morgunun önünde bekleyen hemşire Claudiu Ionita “Bu işe başlarken böyle bir şeyi yaşayacağımı hiç tahmin etmemiştim” diyor. Haberde Bükreş Üniversite Hastanesi’nin kapasitesi arttırılmış yoğun bakım ünitelerinin tam doluluk oranına sahip olduğu ve boş yerlerin çoğunlukla ölen hastaların ardından dolduğu aktarılıyor. Bükreş’e göre daha muhafazakar sayılan Suceava, Romanya’nın en düşük aşılanma oranına sahip. Şehir hastanesinde görevli Dr. Alexandru Calancea, karşılaşılan oranların bölgenin dindarlığı ile ilgili olduğu görüşünde.  “Bu bölgenin şiddetli dini geleneği ve pek çok dindar insanı var. Çok az rahip aşılanmadan yana ve aralından aşı karşıtı olanların olduğunu biliyorum. Çoğu aşıdan yana ya da aşıya karşı hiçbir şey söylememeyi seçiyor” ifadelerini kullanan Calancea, kimi hastaların rahiplerden ‘aşılanmama tavsiyesi aldıklarını’ söylüyor.

***

Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi (NKÜ) Çorlu Mühendislik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Lokman Hakan Tecer, Türkiye’de ilk kez 13 bölgede koronavirüsün havadaki varlığını saptamak için çalışma yapıldığını belirtti. Tecer, “Aldığımız sonuçlardan 203 örnekte; 20 tane partikül madde, atmosferik partikül madde örneğinde koronavirüsün RNA’sına rastladık. Yani PCR neticesinde pozitif sonuçlar çıktı. Bu 13 tane pozitif partikül örneği, 6 ildeki hastane yakınlarından aldığımız partikül madde örneklerine aitti. 7 tanesi ise insanların yoğun olarak yaşadığı kent merkezlerinde, hava kirliliği açısından biraz daha olumsuz koşulların olduğu bölgede pozitif örnekler çıktı” dedi.

***

Türkiye’de salgın hala kontrol altına alınamadı. Yeni vaka bildirimi yüksek hızda devam ederken, günlük can kaybı artmaya devam ediyor. Son 24 saatte yeni vaka sayısı 28 bin 170 kişi ve Covid-19 nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 208 kişi. Toplam vaka sayısı 8 milyon 625 bine yaklaşırken toplam can kaybı ise 75 bin 443 kişiye yükseldi. Günlük test sayısı 365 binin üzerinde. Aktif hasta sayısı 400 binin altına inse de aktif hasta yüksek hızda devam ediyor. Mevcut aktif hasta sayımız bulaş tehdidinin devam edeceğini gösteriyor.

***

Koronavirüsü pandemisi nedeniyle izne çıkan hükümlülerin izin süreleri 31 Mayıs 2022’ye kadar uzatılacak.

***

Sağlık Bakanlığı istatistiklerine göre: ‘’ 23 Kasım saat 19:00 itibariyle son 24 saatte 128 bin 231 doz aşı uygulandı. Türkiye’de bugüne kadar, 56 milyon 93 bin 801 birinci doz, 50 milyon 144 bin 41 ikinci doz, 11 milyon 973 bin 381 üçüncü doz aşı uygulandı. Toplamda 119 milyon 602 bin 103 doz COVID-19 aşısı uygulandı. 18 yaş üstü nüfusa göre birinci doz Türkiye ortalaması %90.4, ikinci doz ortalaması %80.8 oldu.’’

Aşı ilk uygulanmaya başlandığında dile getirilen 130 milyon aşının çok uzağındayız. Bu ifade edilirken 3. doz aşı yoktu. İki Sinovac olan 3. Doz Sinovac ya da Biontech yapılması ve 6. Ay sonrası 4. doz  yapılması gündemde değildi. Toplum bağışıklığı için hedef nüfusun %70’inin iki doz aşılanması idi. Oysa şimdi hedef nüfusun %85’inin aşı takvimini tamamlaması. İki doz Biontech olsa bile 6 ay sonra hatırlatma dozu yapılması. Buna rağmen aşı çalışamaları durma noktasında. Yapılan aşı sayısı hafta içi 100-150 bin civarında iken hafta sonu 30 binlere kadar gerileyebildiğine tanık oluyoruz. Sadece Türkiye vatandaşlarını dikkate alsak, iki doz aşı yapılanların ancak %60’a ulaşabildiğini görüyoruz. Bunların ciddi bir kısmının yaptırdığı aşının üzerinden 6 ay süre geçtiğini de hatırlatalım. Bu rakamın hala %50’nin altında olduğunu herkes biliyor.

***

Oxford aşı programının başında bulunan Sir Andrew Pollard, Britanya’da yoğun bakımdaki Koronavirüs hastalarının büyük çoğunluğunun aşısız insanlar olduğunu ifade etti.

***

İsrail’de aktif vakaların neredeyse yarısını oluşturan 5-11 yaş aralığındaki çocukların aşılanmasına başlandı.

***

Covid-19 vakaları yeniden artış eğilimine girdi. Farklı coğrafyalarda pandemi sık görülmeye, sık öldürmeye ve yaşamı altüst etmeye devam ediyor. Toplam vaka sayısı 259 milyonunun üzerine çıkarken Covid-19 nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı ise 5 milyon 183 bine yaklaştı. Aktif hasta sayısı 19 milyon 560 bin civarında. Yüksek aktif hasta sayısı bulaş tehdidinin ciddi olduğunu gösteriyor.

Küresel düzeyde son 24 saatte 465 bin 486 kişiye Covid-19 tanısı konurken 5 bin 828 kişi Covid-19 nedeniyle hayatını kaybetti. Ülkelere göre yeni vaka sayısı şöyle: ABD (86 bin), Almanya (54.3 bin), İngiltere (42.5 bin),  Rusya (34 bin), Fransa (30.5 bin), Türkiye (28.2 bin), Hollanda (23 bin), Polonya (19.9 bin), Brezilya (18.9 bin), Çekya (14.5 bin),  Belçika (14.3 bin), Ukrayna (12.7 bin), Vietnam (11.1 bin) ve İtalya (10 bin).

***

Bilim insanları, salyadaki corona virüsü partiküllerini ‘yakalayan‘ bir protein içeren sakız geliştirdi. Deney aşamasındaki sakızla salyadaki virüs miktarını azaltarak Covid-19’a yakalanan kişiler konuşurken, nefes alırken ya da öksürürken hastalığı bulaştırmasını engellemek amaçlanıyor. Sakızın içinde virüsün hücreleri enfekte etmek için ‘giriş kapısı’ olarak kullandığı ACE2 proteinin kopyaları bulunuyor.

***

Rusya’da Sibirya’da bulunan Hantı-Mansi Özerk Okrugu, ülkede aşı olmayanlara kısıtlama getiren ilk bölge oldu. Bölgede aşı olmayanlar, internet üzerinden “dışarıda tavsiye edilen zaman” başvurusunda bulacak. Bu sistem sayesinde aşısızlar köpeklerini yürütmek için 1 saat, eczaneye gitmek için iki saat veya bir cenazeye gitmek için 5 saat izin alabilecek.

***

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde (KKTC) Koronavirüs salgınında son 24 saatte 255’i yerel olmak üzere 314 yeni vaka tespit edilmesiyle ülkede salgının başından bu yana en yüksek günlük vaka sayısı kayıtlara geçti.

***

ABD Hastalıkları Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) ve Dışişleri Bakanlığı, artan Covid-19 vakaları nedeniyle Almanya ve Danimarka’ya yönelik olarak bir seyahat uyarısı yayınladı. Uyarıda ABD vatandaşlarının gerekmedikçe bu ülkelere seyahat etmemeleri istendi.

***

Dünya Sağlık Örgütü’ne bağlı Teknoloji Erişim Havuzu ve İlaç Patent Havuzu, İspanya Ulusal Araştırma Konseyi’nin geliştirdiği yeni tip Koronavirüs antikoru test kitinin üretimi ve dağıtılması için lisans anlaşmasını onayladı. u antikor testinin diğerlerinden farklı olarak basit laboratuvarlarda uygulanabildiği ve testlerin yaygın kullanımıyla birlikte düşük gelirli ülkelerin, Covid-19 antikoru taşıyan kişi sayısına dair somut veriler sunabileceği kaydedildi.

Not: Dünya ve Türkiye Covid-19 istatistiklerini Worldmeter sitesine göre vermeye devam ediyoruz. Her gün paylaştığımız veri bir gün önceye ait olup ülkelerin bildirimlerine göre şekilleniyor. Veriyi her gün sabit saatte (sabah 07.00-8.00) alıyoruz.

 

 

İlginizi çekebilir