PANDEMİ BİTMEDİ (23 Eylül 2021)

Türk Tabipleri Birliği (TTB), Haziran 2021’den önce ayda ortalama 29 sağlık çalışanının Covid-19 nedeniyle hayatını kaybettiğini, son dört ayda bu sayının toplamda 26 olduğunu bildirdi. TTB, “Sağlık çalışanı ölümlerinin etkili doz aşı ile durması, güvenle aşı olunması için değerli bir veri sunmaktadır” açıklamasını yaptı. “Sağlık çalışanı ölümlerinin etkili doz aşı ile durması, güvenle aşı olunması için değerli bir veri sunmaktadır. Etkili doz aşının tamamlanmaya başladığı Haziran 2021’den önce 435 (ayda ortalama 29) sağlık çalışanı kaybı yaşanırken son dört ayda bu sayı toplam 26 oldu. Son dört ayda kaybettiğimiz 26 sağlık çalışanından 13’ü aşısızdı, 10’unun hatırlatma doz aşısı eksikti. Etkili doz aşılanması tamamlanmış bir sağlık çalışanının bağışıklığı baskılayan tedavi aldığı biliniyordu. İki sağlık çalışanının aşı bilgisine ise ulaşılamadı. Unutmayın; Covid-19 tam doz aşı ile önlenebilir. Özellikle ilk dönem aşılanan sağlık çalışanları ve yaşı nedeniyle öncelik verilenler: Üçüncü hatırlatma dozuyla etkili aşı olmadan tam aşılı sayılmazsınız.”

***

Pfizer ve BioNTech’in geliştirdiği Covid-19 aşısının üçüncü dozuna ABD’den onay çıktı. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nden de onay alınırsa 16 yaş ve üzeri herkese 3. doz aşı uygulanacak. ABD Başkanı Joe Biden da geçen ay FDA ve Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin (CDC) onay vermesi durumunda 16 yaş ve üzeri herkese üçüncü doz aşı yapılmasını planladıklarını açıklamıştı.

***

Almanya’da ‘geçerli sebebi olmadan’ korona virüsü aşısı yaptırmayı reddedenlere bu kararları pahalıya patlayacak. Almanya Sağlık Bakanı Jens Spahn’ın eyalet sağlık bakanlarıyla yaptığı toplantıda, ülkede aşı yaptırmak istemeyenlerle ilgili yeni kararlar alındı. Karara göre 1 Kasım’dan itibaren aşı olmayan çalışanlar Covid-19’a yakalandıktan sonra karantinaya girdiklerinde çalışmadıkları günler için ücret kaybından dolayı devletten tazminat alamayacak. Bu kural, doktor raporuyla belgelenen sağlık sebebiyle aşı yaptıramayanlar için geçerli olmayacak. Ayrıca, aşı olunmadığı takdirde restoran veya tiyatro, sinema, konser gibi çeşitli etkinliklere girmek için istenilen hızlı Covid-19 testlerinin ücreti vatandaşlar tarafından ödenecek. 12-17 yaşlarındaki gençler ve çocuklar ile hamileler ise bu testleri 31 Aralık’a kadar ücretsiz yaptırabilecek. Almanya’da 1 Kasım’a kadar geçerli olacak yönetmeliğe göre, Covid-19 nedeniyle karantinaya girmek zorunda kalan çalışanlara, evde kaldıkları ilk 6 haftada maaşının tamamı, yedinci haftadan itibaren ise yüzde 67’si devlet tarafından ödeniyor

***

Türkiye’de salgın hala kontrol altına alınamadı. Yeni vaka bildirimi yüksek hızda devam ederken, günlük can kaybı artmaya devam ediyor. Son 24 saatte yeni vaka sayısı 28 bin 168 kişi ve Covid-19 nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 260 kişi. Toplam vaka sayısı 6 milyon 932 binin üzerine çıkarken toplam can kaybı ise 62 bin 307 kişiye yükseldi. Günlük test sayısı 352 bin civarında. Aktif hasta sayısı azalmaya devam ederek 450 binin altına indi, 447 bin 673 aktif hastaya sahibiz. Azalmakla birlikte mevcut aktif hasta sayımız bulaş tehdidinin devam edeceğini gösteriyor.

***

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) her yıl haziran ayında yayımlanan “Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistikleri 2020” hala yayınlamadığını hatırlatan HDP Iğdır Milletvekili Habip Eksik, “TÜİK’in 2020 yılına ait ölüm nedeni istatistiklerini yani salgınının gerçek ölüm bilançosunun ortaya çıkmasını engellemek için 2 aydır açıklamaması şüpheleri kanıtlar niteliktedir” dedi.  Özellikle 2020 yılında yani pandemi döneminde nüfus artış hızının düşmesi bazı meslek örgütlerinin ve belediyelerin pandemi kaynaklı ölümlerin büyük bir kısmının gizlendiği beyanlarının basına yansıması ve açıklanmayan gerçek veriler, oluşan nüfus artış hızında yarı yarıya yaşanan düşüşün sebebinin, gizlenen “kovid-19” ölümlerinden kaynaklandığını düşündürdüğünü ifade eden Eksik, “2020 ölüm ve ölüm nedeni istatistiğinin yayımlanmaması kamuoyunda gizlenen “Covid-19” ölümlerinden kaynaklandığını düşündürmektedir. Bilgi edinme hakkı doğrultusunda doğru, gerçek, şeffaf verilerin tespiti ve varsa bu konuda eksikliklerin belirlenmesi, eksikliklere sebep olan kişi ve kurumların ortaya çıkarılması ve ülkenin geleceği açısından daha doğru bir planlama yapılabilmesi, gerekli önlemlerin alınabilmesi için kamuoyunun acilen aydınlatılması gerekmektedir” dedi.

***

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, “Son 3 haftayı içine alan dönemde artan hareketlilik ile birlikte vaka sayılarında yaşanan artış, kontrolü güç sınırlara yaklaşıyor” dedi.

***

Artan vakalarının suçlusu bulundu: VATANDAŞLAR. Sağlık Bakanı Koca, ‘’ Kayıplarımız benzer şekilde yüksek seyrediyor. Aşının varlığı en büyük gücümüz. Buna rağmen vaka sayısı ve kayıplarımız artarken tedbirlere uyumda ise buna paralel bir artış olmuyor. Daha üzücü olan ise tedbirlere uymakta gevşeklik gösterdiğimiz ortadadır’’ dedi.

Ne yazık ki Bilim Kurulu üyeleri de aynı düşünüyor. Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi ve Ankara Şehir Hastanesi Yoğun Bakım Uzmanı Prof. Dr. Sema Turan. “Hasta sayısı artıkça yani pozitif kişi sayısı arttıkça ve doğal olarak hastalanan birey sayısı da arttıkça sağlık sisteminde çok ciddi bir yük başlıyor ve çok sayıda hasta kabul etmek durumunda kalıyoruz. Ölüm oranları da oldukça yüksek gördüğünüz üzere. O nedenle bir takım önlemler gerekebilir. Şu an en önemli önlemlerden bir tanesi kış aylarına geliyoruz; kapalı mekanlarda geçirilecek süreler uzayacaktır. O nedenle bu noktada dikkatli olmak gerekiyor. Tabi ki ilk hedef bireysel önlemler öncelikle. Toplu bir takım önlemler almak istemiyoruz ama eğer şiddet bu şekilde devam ederse bu her zaman önemli bir konu olarak gündemimizde olacak. Bu aslında tamamen aşılama ile ilişkili. Aşılanan, 2 dozunu olmuş birey sayısı artıkça alınacak önlemlerde buna bağlı olarak azaltılabilir. O yüzden vaka sayısı artmaya devam ederse sırasıyla, tüm dünyada olduğu gibi bizde her türlü önlemi konuşmaya başlarız. Ama şu aşamada önceliğimiz aşılama. Aşılama konusunda hassasiyet istiyoruz. Ve tabi ki toplu bir kapanma istemiyorsak bireysel önlemlerimize de dikkat etmek istiyoruz. Burada maskenin, mesafenin, hijyenin önemini başından beri vurguladık. Bu bir tekerleme değil herkesin uyması gereken kurallar. Bireysel alınan önlemler toplu önlemlerin önüne geçecektir.” ifadesini kullandı.

Oysa bulaşıcı hastalıkların kontrolü ile ilgili literatür bilgisi tam aksin, söyler: Toplu önlemler bireysel önlemlerden daha etkilidir.

***

Ankara Şehir Hastanesinde 8’i yoğun bakımda 25’i serviste Kovid-19 tedavisi gören 33 hamile kadından sadece sağlık görevlisi BÖ, aşı olurken diğerleri yaptırmadı. Büşra Özgen, çift doz aşılı olduğu için hastalığı hafif geçirdiğini söyledi. Ankara Şehir Hastanesi Kadın Doğum Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Özlem Moraloğlu Tekin, Kovid-19’un mutasyona uğramasıyla birlikte hastalığa yakalanan gebelerde yoğun bakıma yatışların 5 kat arttığını söyledi. Tekin, “Annelerimizin hepsi aşısız neredeyse. Yoğun bakıma verdiğimiz veya ağır tablo çizen gebelerimizin hiçbiri aşılı değil. Hamileler aşı olmadıkları  için pişmanlıklarını dile getiriyorlar. Bilgi eksiklikleri olduğunu kabul ediyorlar. ‘Bilseydim olurdum’ diyenler var. Toplumda hastalığın yaygınlığı arttıkça ister istemez evde işe giden aile bireyleri olan gebelerin enfekte olması kaçınılmaz hale geliyor. Bu anne adaylarının bebeklerini yoğun bakıma yatıştan önce sezeryanla bebeklerini alıyoruz. Hepsi bebeklerini görmek istiyorlar. Yoğun bakım sürecinde de entübe olmayanlara bebeğini dijital ortamda gösteriyoruz. Emzirmelerini hiçbir zaman engellemiyoruz. Emzirirken maske, mesafe ve hijyen kurallarını aksatmıyorlar. Gebe okulunda da gebelikte aşılanmanın önemini anlatıyoruz” dedi. Prof. Dr. Özlem Moraloğlu Tekin, anne adaylarının en büyük çekincesinin “aşı bebeğime zarar verir mi” olduğuna dikkat çekerek, “Bununla ilgili çok veri var elimizde. Özellikle mRNA aşılarının son 6-7 ayda Amerika ve İsrail’de yaygın kullanımı ile oralardan gelen gebe verileri var. Hastalık kontrol ve önleme merkezi de 139 bin gebe verisini yayımladı. Gerçekten gebeliğin başında ya da gebe kalmadan önce ya da gebeliğin herhangi bir ayında aşı olan annelerin düşük risklerinde bir artış olmadığı, bebekte bir yan etki yaratmadığı, annede bir enfeksiyona neden olmadığı ve annede doğumdan sonra bir risk yaratmadığı kantılandı. Aksine gebeliği sırasında Kovid-19 geçiren annelerimizin hem düşük risklerinde artış hem bebeklerin ölü doğum risklerinde artış olduğunu verilerle söyleyebiliyoruz” ifadelerini kullandı.

***

Güncellenen aşı haritası Kürt Sorununu görünür kılmaya devam ediyor. En düşük aşılma Kürdistan’da. Türkiye’nin Batısı ilçelere ve mahallere göre haritalandırılabilse Kürt sorunu metropollerde de görünür hale gelecektir. Çözümün adresi tartışması ile gündeme gelen Kürt Sorunu toplumsal sağlıkla ilgili her göstergede bizlere kanıtlar sunuyor. Aşı haritaları da bu rolü devam ettirmiş oldu.

Aşı yapılacak nüfus alt sınırının 12 yaşa indirilmesi, 3. doza rağmen halen günlük 1 milyon doza ulaşabilmiş değiliz. Dahası 500 bin dozun bile altına inmiş durumdayız. Sağlık Bakanlığı hızlı ve etkin aşılama için herhangi bir çaba göstermiyor, aşılama kendi ritminde devam ediyor.

‘22 Eylül saat 19:00 itibariyle son 24 saatte 426 bin 502 doz aşı uygulandı. Türkiye’de bugüne kadar, 53 milyon 76 bin 143 birinci doz, 42 milyon 774 bin 152 ikinci doz, 9 milyon 984 bin 37 üçüncü doz aşı uygulandı. 18 yaş üstü nüfusa göre birinci doz Türkiye ortalaması % 85.51, ikinci doz ortalaması % 68.91 oldu.’’

Oysa sağlık otoriterleri tüm nüfusa göre aşı oranın hesaplanmasını öneriyor. Böyle ele alırsak birinci doz aşı oranı % 63.5, ikinci doz ise % 51.2 olduğunu görürüz. Buna göre salgını kontrol için hedeflenen nüfusun %70’inin ikinci dozu yaptırması hedefinin oldukça gerisindeyiz. Bölgeler ve iller arasında ciddi eştisizik devam ediyor. Mülteciler ve ötekileştirilen topluluklarda ne kadar aşı yapıldığı verisine ulaşamıyoruz. Dahası Delta varyantı nedeniyle bu oranın en az %85 olması gerektiği iddia ediliyor. Türkiye özgünlüğünde istatistik krtik bir konuda 2 doz Sinovac yapılanların ‘ikinci doz aşı oranı’ hesaplanmasına dahil edilmesi. Salgın kontrolü için iki doz Sinovac’ın yeterli olmadığı kabul ediliyor, bu nedenle bu kişilerin 3.doz aşı olunca (Sinovac ya da Biontech) hesaplamaya dahil edilmesi daha gerçekçi değerlendirmeyi sağlayacaktır. Özellikle yaşlı nüfusun 3. doz aşılanması konusunda ciddi sorunlar olduğunu sahadan elde ettiğimiz verilerle söyleyebiliriz.

***

Sağlık Bakanı Koca, “Bilim Kurulumuz aşının yaygınlaşması ile birlikte artık okulların en son kapanan değil asla kapanmayan kurumlar olması konusunda ısrarlıdır” dedi.

***

Milli Eğitim Bakanı Özer, “Türkiye’nin gelecek iddiası beşeri sermayenin niteliğinden geçiyor. Okulları kapatırsak iddiamızı kaybederiz. Onun için okulların açık olması milli güvenlik meselesi” dedi. 14 günlük ara verilen sınıfların bu sürecin ardından yeniden sistemin içine dahil edildiğini belirten Özer, konuşmasını şöyle sürdürdü: “3. haftadayız, 6 Eylül’de eğitim-öğretim başladı. Kurulan mekanizma hakikaten çok sağlıklı bir şekilde işliyor. Kamuoyunda zaman zaman farklı iddialar ortaya atılıyor. Onlara burada değinmek isterim. İşte ‘Başlangıçta 2 haftada 200’ün altında sınıf yüz yüze eğitime ara verirken, daha sonra bu sayılar arttı.’ Bu sayıların artması okullarda Covid-19 salgınıyla ilgili alınması gereken önlemlerin alınmamasından kaynaklanmıyor. Virüs okulu seçmiyor, virüsün toplumun her yerinde, kafede, restoranda, sinemada, kültür sanat etkinliklerinde yani insanların bir araya geldiği her noktada virüsün yayılma imkanı var. Virüsün nereden başlayıp okula nasıl geldiğiyle, hangi noktada olduğuyla ilgili hiçbir bilimsel veri yok. Dolayısıyla eğitim sistemimizdeki sınıfların kapanma sayısı, toplumdaki vaka sayısının artışıyla doğrusal ilişkiye sahip. Toplumda vaka sayısı arttığı zaman yüz yüze eğitime ara veren sınıf sayımız artıyor, azaldığı zaman yüz yüze eğitime ara veren sınıf sayımız azalıyor. Ama burada enteresan bir nokta var, 14 gün sonra bu çocuklarımız tekrar yüz yüze eğitime devam ediyorlar. Yani okul kapatılmıyor. İnşallah bunu kararlılıkla uygulamaya devam edeceğiz.”

***

İngiltere’nin, Hindistan’da “Covishield” adıyla üretilen AstraZeneca aşısını uluslararası seyahatlerde tanıyacağı açıklandı.

***

Pakistan’ın Sind eyaletinde polis ekipleri Covid-19 karşı aşılanmayan ve aşı kartı olmayan 100 kişiyi gözaltına aldı. Eyalet yönetimi, yayınlanan kararda aşı kartlarının eyalet genelinde farklı yerlerde taşınmasının zorunlu hale getirildiği ve aşı kartlarının kontrolünün Emniyet Müdürlüklerine verildiğini kaydetti.

***

Covid-19 vakaları düşüş eğilimine girse de halen yüksek hızda devam ediyor. Farklı coğrafyalarda pandemi sık görülmeye, sık öldürmeye ve yaşamı altüst etmeye devam ediyor. Toplam vaka sayısı 230 milyon 842 bine yaklaşırken Covid-19 nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı ise 4 milyon 732 bine dayandı. Aktif hasta sayısı 19 milyonun altında devam ediyor, dün itibarıyla yaklaşık 18 milyon 570 bin civarında aktif hastaya sahibiz. Düşme eğilimi de olsa hala yüksek aktif hasta sayısı bulaş tehdidinin ciddi olduğunu gösteriyor.

Küresel düzeyde son 24 saatte 528 bin 265 kişiye Covid-19 tanısı konurken 9 bin 319 kişi Covid-19 nedeniyle hayatını kaybetti. ABD zirvedeki yerini koruyor. Ülkelere göre yeni vaka sayısı şöyle: ABD (133.6 bin), Brezilya (36.5 bin), İngiltere (34.5 bin), Hindistan (32 bin), Türkiye (28.2 bin), Rusya (19.7 bin), İran (1746 bin), Filipinler (15.6 bin), Malezya (15 bin), Meksika (12.5 bin), Vietnam (11.5 bin), Tayland (11.3 bin) ve Almanya (11.2 bin).

***

Almanya Sağlık Bakanı Jens Spahn, Almanya’da Covid salgınının gelecek yıl bahara kadar sona ereceğine inandığını söyledi. “Aşılamanın koruma sağlamadığı yeni bir virüs varyantı ortaya çıkmazsa ki bu pek olası değil, pandemiyi ilkbaharda yenmiş olacağız ve normale dönebileceğiz”.

 

Not: Dünya ve Türkiye Covid-19 istatistiklerini Worldmeter sitesine göre vermeye devam ediyoruz. Her gün paylaştığımız veri bir gün önceye ait olup ülkelerin bildirimlerine göre şekilleniyor. Veriyi her gün sabit saatte (sabah 07.00-8.00) alıyoruz.

 

 

İlginizi çekebilir