PANDEMİ BİTMEDİ (18 Ekim 2021)

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi’nin (CDC) verileri, Covid-19 aşısı olmayan yetişkinlerin, aşı olanlara göre Koronavirüs nedeniyle hayatını kaybetme riskinin 11 kat fazla olduğunu gösterdi. CDC’nin ağustos verileri, Covid aşısının etkilerini ortaya koydu. Verilere göre, aşısız yetişkinlerin Covid testinin pozitif çıkma riski aşılılardan altı kat fazla çıktı. Aşısızların Covid nedeniyle hastaneye yatma riski de 19 kat daha fazla çıktı. ABD’de bazı eyalet ve yerel yönetimler, CDC’nin aşı durumuna göre Covid ölüm, hastaneye başvuru ve test pozitiflik verilerini paylaşmaya başladı.

***

Türkiye’de salgın hala kontrol altına alınamadı. Yeni vaka bildirimi yüksek hızda devam ederken, günlük can kaybı artmaya devam ediyor. Son 24 saatte yeni vaka sayısı 24 bin 114 kişi ve Covid-19 nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 186 kişi. Toplam vaka sayısı 7 milyon 654 binin üzerine çıkarken toplam can kaybı ise 67 bin 623 kişiye yükseldi. Günlük test sayısı 341 binin üzerinde. Aktif hasta sayısı yüksek hızda devam ediyor, 497 bin civarında aktif hastaya sahibiz. Azalmakla birlikte mevcut aktif hasta sayımız bulaş tehdidinin devam edeceğini gösteriyor.

***

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 2 ve 8 Ekim tarihlerini içeren illere göre haftalık vaka sayısını açıkladı. Koca paylaşımında, “2-8 Ekim arasında vaka yoğunluğu bir önceki haftaya göre en çok artan 10 ilimiz: Giresun, Ordu, Ardahan, Kastamonu, Çorum, Samsun, Tokat, Amasya, Kahramanmaraş, Karabük” dedi. Haritaya göre; 100 bin kişide vaka sayısı İstanbul’da 274,98, Ankara’da 356,49, İzmir’de 48,95.  Bu sayılar bir önceki hafta (25 Eylül-1 Ekim) İstanbul’da 252,11, Ankara’da 363,69, İzmir’de 47,01 olarak kayda geçmişti.

İllere göre 2-8 Ekim’de her 100 bin nüfusta görülen COVID-19 vaka sayıları (yüksekten düşüğe doğru) şöyle gerçekleşti: “Zonguldak (551,76), Kastamonu (538,56), Düzce (522,39), Trabzon (462,37), Tokat (459,81), Ordu (459,68), Sakarya (448,76), Çorum (436,31), Bolu (415,50), Kocaeli (413,92), Samsun (413,18), Karabük (408,02), Kütahya (397,44), Bursa (394,22), Giresun (394,01), Rize (392,61), Kırıkkale (386,79), Malatya (362,58), Ankara (356,49), Kayseri (358,85), Ardahan (350,45), Kırşehir (345,21), Erzincan (337,41), Bilecik (335,14), Bingöl (330,41), Bartın (321,64), Maraş (303,64), Yozgat (299,22), Amasya (297,47), Elazığ (293,05), Uşak (289,36), Kars (282,88), İstanbul (274,98), Sivas (269,07), Kilis (268,22), Yalova (263,36), Nevşehir (260,69), Karaman (257,34), Erzurum (257,03), Çankırı (251,52), Balıkesir (241,48), Sinop (239, 77), Konya (235,29), Niğde (234,76), Artvin (225,96), Eskişehir (223,89), Afyonkarahisar (220,79), Manisa (219,22), Gümüşhane (211,01), Adıyaman (209,34), Ağrı (201,14), Adana (195,15), Hatay (190,56), Kırklareli, (188,26), Bayburt (179,47), Muş (179,27), Burdur (177,47), Isparta (173,52), Osmaniye (172,45), Denizli (168,12), Iğdır (167,4), Edirne (162,69), Tekirdağ, (156,42), Antep (152,54), Mersin (143,68), Çanakkale (142,55), Hakkari (132,26), Aksaray (128,13), Dersim (121,04), Urfa (117,57), Bitlis (113,11), Diyarbakır (99,36), Batman (96,09), Mardin (75,35), Aydın (49,24), İzmir (48,95), Siirt (48,33), Muğla (47,06), Antalya (43,21), Şırnak (39,42), Van (33,41).

***

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın paylaştığı haftalık vaka sayısı haritasında 100 bin kişide en çok vaka artışı yaşanan 10 il arasında Karadeniz Bölgesi’nden 8 kent yer aldı. Son tabloyu değerlendiren Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Faruk Aydın, “Karadeniz için ek tedbir uygulanmalı ve denetimler geri gelmeli” dedi.

***

TTB Merkez Konsey üyesi Halis Yerlikaya, koronavirüsle mücadelede filyasyon ve test çalışmalarının neredeyse durma noktasına geldiği belirterek, vaka sayısı hızla arttığını ifade etti. Hükümetin pandemi ile mücadele bir başarı hikayesi algısı oluşturmaya çalıştığına dikkati çeken Yerlikaya, “Ama bize yansıyan hem resmi rakamlar hem de bizdeki rakamlar nedeniyle bunun gerçeği yansıtmadığını biliyoruz. Pandemi halen devam ediyor. Şu anda filyasyon çalışmaları tamamen durmuş durumda. Diyarbakır’da günlük 250-350 civarı bir pozitiflik oranı var, ama çok ciddi bir temaslı takibi yapılamıyor. Hastanelerdeki vakalar azalmış olsa bile 4’üncü pikte çok ciddi bir bedel ödedik. Çok sayıda yurttaşımızı kaybettik. Genç nüfusta çok fazla kayıp yaşandı. Aşılanma oranı çok düşük” şeklinde konuştu. Türkiye’de gerçek anlamda, bilimsel anlamda filyasyonun hiçbir zaman yapılmadığını vurgulayan Yerlikaya, şunları aktardı: “Ama şu anda da bu tamamen ortadan kaldırılmış durumda. Neredeyse test de artık yapılmamaya başlandı. Bir takım tıbbi işlemlere girecek yurttaşlara ya yurtdışına gideceklere ya da çok ciddi semptomlar yani hastalığın çok ciddi etkilerini yaşayanlara testler yapılmaya başlandı. Ama gerçek anlamda zaten test yapılmıyordu ama şu anda da zaten durma noktasına geldik gibi.”

***

Aşı yapılacak nüfus alt sınırının 12 yaşa indirilmesi, 3. doza rağmen halen günlük 1 milyon doza ulaşabilmiş değiliz. Sağlık Bakanlığı hızlı ve etkin aşılama için herhangi bir çaba göstermiyor, aşılama kendi ritminde devam ediyor. Hafta sonu günlük yapılan aşı dozu 150 binlere kadar geriliyor.

Sağlık Bakanlığı resmi sitesindeki son rakamlara göre Türkiye’de ikinci doz aşı yapılma oranı %76.2, birinci doz aşı yapılma oranı: %88.2.  Yine resmi verilere göre birinci, ikinci ve üçüncü doz olarak toplamda 113 milyon 971 bin 512 aşı yapıldı. Bu dağılımda sadece birinci doz aşı uygulanan 54 milyon 858 bin 848, ikinci doz aşı uygulanan 47 milyon 303 bin 190, üçüncü doz aşı uygulanan 10 milyon 857 bin 836 kişi var.

Oysa sağlık otoriterleri tüm nüfusa göre aşı oranın hesaplanmasını öneriyor. Böyle ele alırsak birinci doz aşı oranı %65.6, ikinci doz ise % 56.6 olduğunu görürüz. Buna göre salgını kontrol için hedeflenen nüfusun %70’inin ikinci dozu yaptırması hedefinin oldukça gerisindeyiz. Bölgeler ve iller arasında ciddi eşitsizlik devam ediyor. Mülteciler ve ötekileştirilen topluluklarda ne kadar aşı yapıldığı verisine ulaşamıyoruz. Dahası Delta varyantı nedeniyle bu oranın en az %85 olması gerektiği iddia ediliyor. Türkiye özgünlüğünde istatistik kritik bir konuda 2 doz Sinovac yapılanların ‘ikinci doz aşı oranı’ hesaplanmasına dahil edilmesi. Salgın kontrolü için iki doz Sinovac’ın yeterli olmadığı kabul ediliyor, bu nedenle bu kişilerin 3.doz aşı olunca (Sinovac ya da Biontech) hesaplamaya dahil edilmesi daha gerçekçi değerlendirmeyi sağlayacaktır. Özellikle yaşlı nüfusun 3. doz aşılanması konusunda ciddi sorunlar olduğunu sahadan elde ettiğimiz verilerle söyleyebiliriz.

***

Kahramanmaraş Tabip Odası Başkanı Tiyekli, Covid-19’la mücadelede aşının çok önemli olduğunu ancak toplumdaki aşı karşıtlığının bu mücadeleyi olumsuz etkilediğini söyledi. Tiyekli, şunları kaydetti: “Şu ana kadar Kahramanmaraş’ta 1 milyon 300 bin doz dolayında aşı yapıldı. Bilindiği üzere aşının faydalı olması için bireylerin iki doz aşı yaptırması gerekiyor. Şu an 2 doz aşı yaptırma oranı Kahramanmaraş için yüzde 68 civarı. Yani aşı yapılması gereken üç kişiden biri aşı yapılmamış durumda. Maalesef bu düşük aşı oranı toplumda vaka sayısını artırmaktadır. Bilindiği üzere okullar da açıldı ve aşı yaptırmayan aileler çocuklarını da tehlikeye atarak bir nevi bu salgının artmasına sebep olmaktadır.

***

İzmir’de aşı karşıtları tarafından “Büyük Uyanış” adıyla miting düzenlendi. “Aşılı-aşısız ayrıştırmaya son”, “Mahvettin Koca, çocuklarımıza dokunma” yazılı dövizler taşıyan katılımcılar, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’yı yuhaladı. Bazı yurttaşlar, aşı karşıtı olmadıklarını, dayatmaları protesto ettiklerini söyledi. Katılımcılar, “Yanlışlıkla aşılanan bebeklere ne oldu”, “Turiste bulaşmayan virüs”, “Köle olmayacağız”, “Maske, HES, PCR asla”, “Aşılı-aşısız ayrıştırmaya son”, “Mahvettin Koca, çocuklarımıza dokunma” yazılı dövizler taşıdı. Mustafa Aydoğan adlı katılımcı, aşı karşıtı olmadıklarını söylerken, “Derdimiz siyaset değil. Küresel güçlerin karşısında elimizden geldiğince insanları uyarmaya çalışıyoruz. Sağlıkları bahane edilerek özgürlükleri ellerinden alınmış insanların haklarını savunmaya çalışıyoruz. Aşı karşıtı değiliz. Faz çalışmaları tamamlanmamış, ne olduğu belli olmayan bir sıvıya karşıyız. Bizi baskıyla, dayatmayla haklarımızdan ve özgürlüklerimizden uzak tutmaya çalışanlara karşıyız. ‘Uyuyan bütün insanlara bir uyanık’ yeter derler. Biz de öyleyiz” diye konuştu.

***

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, corona virüsüyle soğuk algınlığını ayırmanın tek yolunun test yaptırmak olduğunu söyledi. Ceyhan, “Bir aileyi bırakın, ben de ayırt edemem. Sadece Covid-19 için değil, bu virüsler için de testler var, onları da yapmak durumundasınız” dedi.

***

Covid-19 vakaları düşüş eğilimine girse de halen yüksek hızda devam ediyor. Farklı coğrafyalarda pandemi sık görülmeye, sık öldürmeye ve yaşamı altüst etmeye devam ediyor. Toplam vaka sayısı 241 milyon 452 bine, Covid-19 nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı ise 4 milyon 914 bine yaklaştı. Aktif hasta sayısı 17 milyon 860 bin civarında. Düşme eğilimi de olsa hala yüksek aktif hasta sayısı bulaş tehdidinin ciddi olduğunu gösteriyor.

Küresel düzeyde son 24 saatte 301 bin 738 kişiye Covid-19 tanısı konurken 4 bin 235 kişi Covid-19 nedeniyle hayatını kaybetti. Ülkelere göre yeni vaka sayısı şöyle: İngiltere (45.1 bin), Rusya (34.4 bin), Türkiye (24.1 bin), ABD (17.9 bin), Hindistan (14.3 bin), Romanya (11.5 bin), İran (11.4 bin), Ukrayna (11.3 bin) ve Tayland (10.9 bin). Hafta sonu ciddi düşüş gösteren vaka sayısı sağlık hizmetlerine erişim, test yaptıramama ve bildirimde yaşanan sorunlar kaynaklı… Bu düşüş pazartesi gününe de yansıyor. Haftanın ilerleyen günlerinde gerçek tablo görünür hala geliyor. Bu duruma en iyi örnek ABD, haftanın günlerini izleyerek hafta sonu vaka sayısında ciddi düşüşü izleyebilirsiniz.

***

Not: Dünya ve Türkiye Covid-19 istatistiklerini Worldmeter sitesine göre vermeye devam ediyoruz. Her gün paylaştığımız veri bir gün önceye ait olup ülkelerin bildirimlerine göre şekilleniyor. Veriyi her gün sabit saatte (sabah 07.00) alıyoruz.

 

 

İlginizi çekebilir