Pandemi Gündemi

Pandemiye karşı “Sıfır COVID-19” politikası yürüten Çin, yakın temaslılar ve ikincil temaslılar için karantina zorunluluğunda değişikliğe gitti. DSÖ verilerine göre, ülkedeki COVID-19 kaynaklı ölüm sayısı bir haftada yüzde 10 arttı. Çin, yakın temaslılar için karantina zorunluluğunu devlet tesisinde yedi günden beş güne, evde ise yedi günden üç güne indirecek. Çinli yetkililer ayrıca ikincil temaslıları kayıt altına almayı bırakacak. Böylelikle pek çok kişi karantinada kalmak zorunda olmayacak. Çin’in Ulusal Sağlık Komisyonu’ndan yapılan açıklamada, söz konusu değişikliklerin “açılma bir yana, önlem ve kontrolü gevşettikleri anlamına gelmediğini” söyledi. Açıklamaya göre, önlemleri gevşetme kararı, “değişen COVID-19 durumuna uyum sağlamak adına” alındı.

Öte yandan, Çin’in özellikle başkent Pekin, Guangzhou ve Zhengzhou olmak üzere pek çok kentinde COVID-19 vaka sayıları artış gösterdi. Çin’de 10 Kasım tarihinde 10 bin 500’ün üzerinde yeni vaka kayıtlara geçti. Bu, Çin’in en büyük kentlerinden Şanghay’daki vaka artışlarının önüne geçmek için kapanmaya gidildiği Nisan 2022’den bu yana ülkede kayıtlara geçen en yüksek vaka sayısı anlamına geliyor. Vaka artışlarının yaşandığı Guangzhou kentinin bir ilçesinde, yurttaşlardan dışarı çıkmamaları istendi. Buna göre, her haneden yalnızca bir kişi evin alışveriş ihtiyaçlarını gidermek için dışarı çıkabilecek. İlçede toplu taşıma hizmetler askıya alınırken okul ve işyerleri de kapatıldı.

Xi’an Jiaotong-Liverpool Üniversitesi Çin Çalışmaları Bölümü’nden öğretim üyesi Doç. Dr. Ceren Ergenç, Çin yönetiminin “Sıfır COVID-19” politikasının siyasi saiklerine dikkat çekti: “Sıfır Covid politikası, sadece kamu sağlığını korumak için değil, aynı zamanda siyasi istikrarı korumak için de bir politika haline geldi… Ama bu politikanın ekonomik faturası çok ağır oluyor… Bu nedenle de Çin’in ekonomi politikaları, daha önceki kongre ve dönemlerde olduğu gibi bir kalkınma önceliği değil, daha aciliyeti olan bir güvenlik meselesi haline gelmiş durumda.”

Pandeminin Seyri

Pandemi 6. Dalgası pikini yaptı ve inişe geçti. Bu son dalgada Haziran 2022 itibari ile birçok yerde BA.4 ve BA.5 tarafından varyantı baskın hale geldi. Küresel düzeyde vaka sayısı ve ölümlerde azalma olsa da Asya, Güney Amerika ve Afrika kıtalarında vaka sayısında artış gözlendi. Pandemi boyunca toplam vaka sayısı 640 milyon 340 bine yaklaşırken toplam ölüm sayısı ise 6 milyon 615 binin üzerine çıktı. Aktif hasta sayısı 13 milyon 838 bin civarında.

Son 24 saatte yeni vaka sayısı 212 binin üzerinde, Covid-19’a bağlı ise 374 kişi hayatını kaybetti. Yeni vaka sayısını yüksek olduğu ülkeler şu şekilde: Japonya (69 bin), Güney Kore (48 bin), Fransa (27 bin) ve Tayvan (19 bin).

Hafta sonu bildirim sorunları (bildirim yapmama, yetersiz bildirim vb.), sağlık hizmetlerine erişim ve PCR testi yaptıramama gibi nedenlerle gerçek vaka ve ölüm sayısı saptanamıyor. Bu durum Pazartesi günlerine de yansıyor. Bu sorunu aşmak için son bir haftanın günlük ortalama vaka ve ölüm sayısı ya da toplam vaka sayısı ve ölüm sayısı üzerinden değişim izleniyor.

Pandemide geçtiğimiz hafta

Son 7 günün ortalama vaka sayısı Temmuzun son haftası ile birlikte düşüşe geçmişti. Bir önceki haftanın günlük vaka ortalaması 340 binin altına inmişti, düşüş eğilimi geçtiğimiz haftada devam ederek 309 bine geriledi.

Ölüm sayısında düşüş eğilimi devam etti, bir önceki haftanın günlük ölüm ortalaması 1,300 kişi iken son bir haftada bu sayı 1,000 kişiye indi.

Küresel haftalık toplam vaka ve ölüm sayılarındaki değişim de şöyle:

Bir önceki haftaya göre değişim
Kıtalar Son 7 gündeki vaka sayısı Son 7 gündeki ölüm sayısı Vaka sayısı Ölüm sayısı
Dünya 2,164,218 7,001 – %9 – %27
Asya 1,174,767 1,867 +  %10 – %3
Avrupa 625,558 3,279 – %27 – %28
Kuzey Amerika 162,334 1,050 – %44 – %56
Güney Amerika 122,243 648 +  %66 +  %21
Afrika 7,343 34 +  %22 – %43

Yukarıda tabloda görüldüğü gibi dünya genelinde geçtiğimiz hafta hem vaka sayısında  (-%9)  hem de   ölüm sayısında (-%27)  azalma eğilimi devam etti. Buna karşın Asya , Güney Amerika ve Afrika kıtalarında vaka sayısında, Güney Amerika da  de ölüm sayında da belirgin artış oldu.

SARS-COV2

Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Tevfik Özlü, korona virüsü sonrasında akciğerden farklı sağlık sorunları da çıktığını söyledi. Özlü, “Koronavirüs sonrası ciddi bir unutkanlık problemi yaşayan hastalar var” dedi. Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Sibel Velioğlu da “Koronavirüs sonrası hastalarımızın yüzde 20’sine ulaşan oranlarda unutkanlık görülüyor” diye konuştu.

Prof. Dr. Tevfik Özlü her geçen gün korona virüsüyle ilgili yeni bilgiler edindiklerini belirtti ve “Koronavirüs sonrası ortaya çıkan sağlıkla ilgili uzayan sorunlar sadece akciğer ile ilgili olmayabiliyor. Farklı organlarda farklı sorunlar yaşayan hastalarımız var. Mesela bunlardan benim kendi hastalarım da gördüğüm yakınmaları söyleyeyim. Benim en çok gördüğüm unutkanlık. Koronavirüs sonrası ciddi bir unutkanlık problemi yaşayan hastalar var” dedi.

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Farabi Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Sibel Velioğlu da korona virüsü sonrası hastaların yüzde 10 ile yüzde 20’sinde unutkanlık görüldüğüne dikkat çekti. Prof. Dr. Velioğlu şöyle konuştu: “2020’lerin başlarından beri dünya bu pandemi ile uğraşıyor. Hastalığın çok aktif dönemleri geçirdik ama hâlâ sürüyor. Fakat hastalıktan sonra da birtakım bulgular, birtakım sistemlerin etkilendiği şikâyetlerle hastalarımız bizlere gelmekte. Nörolojik açıdan bakarsak bize hastalarımız nasıl geliyor? Daha sıklıkla dile getirilen unutkanlık var. Başınızda bir dolgunluk hissi, dikkatini verememe, huzursuzluk, konsantre olamama, ağırlık hissi şeklinde anlatılıyor beyin sisi. Aslında bu neden oluyor diye bakılmış. 2020’den beri devam eden Covid enfeksiyonu sonrası hastalarımız Covid’den iyileşiyorlardı ama bir grup hastada görülmüş ki hafif ama uzun süren bitmek bilmeyen bazı şikâyetler başlamış. Bunları biz Covid geçiren hastalarımızın yüzde 10 ila 20’sinde görüyoruz. Dünya Sağlık Örgütü de bugünlerde bu tabloya dikkat çekiyor. Çünkü zaman geçtikçe 2,5 yıldan sonra hastaların şikâyetlerini görmeye başladı. Baştan beri bunu görüyorduk ama şimdi çok daha iyi tanımaya başladık. Veriler yeterli mi, hayır. Daha çok araştırma ve bilimsel kanıt toplamak zorundayız. Ama şimdiye kadar elde edilen kanıtlara baktığımızda bu hastaların hastalığı geçirmeye başladığı günden beri bu şikâyetleri yaşayabildikleri veya hastalık iyileştikten sonra ortaya çıktığını ya da hastalıktan sonra dalgalanabildiğini; yani ortaya çıkıyor sonra geçiyor, tekrar çıkıyor. Biz bunu Covid sonrası durum olarak isimlendiriyoruz bugün bilimsel literatürde. Bazı hastalarda uzun sürebiliyor. Ne kadar sürüyor derseniz verirler bize şunu göstermiş özellikle bu tablonun olduğunu söyleyebilmemiz için Covid’den sonraki 3 ay içerisinde ortaya çıkıyor ve en az 2 ay devam ediyor. Yani Covid sonrası durum hafif ama uzun süren, kişinin günlük aktivitelerini yapmasını, işine dönmesini etkiliyor. Peki, kimler bu hastalığa ya da yüzde 10’luk 20’lik guruba kimler yakalanıyor derseniz bu konuda ilk dönemde yapılan çalışmalar hastalığın şiddetiyle ilişkilendirildi, yaşla, cinsiyetle ilişkilendirilirdi. Ama son veriler meta analiz dediğimiz çoklu çalışmalar bize gösterdi ki koronavirüs sonrası uzamış durumun kişinin cinsiyetiyle, yaşıyla, Covid hastalığını ağır geçirme ile veya altta yatan bir hastalığın olup olmamasıyla ilişkisiz yani hepimizde olabilir. Hatta çocuklarda bile görülen olgular var. Dünya Sağlık Örgütü bu konuda bir aksiyon planını Avrupa’da planladı bugünlerde.”

Not: Dünya Covid-19 istatistiklerini Worldmeter sitesine göre vermeye devam ediyoruz. Her gün paylaştığımız veri bir gün önceye ait olup ülkelerin bildirimlerine göre şekilleniyor. Veriyi her gün sabit saatte (sabah 07.00-8.00) alıyoruz.

 

 

 

 

 

  • Hakkımızda
  • Künye

 

Başka Bir Denizli… Başka Bir Ülke… Başka Bir Dünya… MÜMKÜN…