Pakdemirli hakkında suç duyurusu: Ormanlar sistematik ihmalden yandı

Türkiye’nin dört bir yanından vatandaşlar, eski tarım ve orman bakanı Bekir Pakdemirli başta olmak üzere birçok yetkili hakkında ‘görevi kötüye kullanma’ ve ‘milli değerlere zarar verme’suçlaması yöneltti ve savcılığa şikayet dilekçesi verdi.

Suçlamaların konusu geçen yılki orman yangınları. Sayıştay’ın ‘önlem almıyorsunuz’uyarılarına kulak tıkayan yetkililer bir de bunun üzerine Türk Hava Kurumu’nun (THK) uçaklarını pasife almıştı. Yetmedi, yangından kurtarılan ağaçlar da ‘maddi kazanç amacıyla’ kesilmişti.

Geçen yıl temmuz-ağustosta Ege ve Akdeniz’de meydana gelen yangınlarda 181 bin 393 hektar orman yanmıştı. Bu 254 bin futbol sahasına tekabül ediyor. 28 Temmuz –12 Ağustos arasında, sadece Muğla ve Antalya’da yanan ormanlık alansa yaklaşık 124 bin hektardı.

Yangınlar yaklaşık üç hafta boyunca kontrol altına alınamamış, bunda en önemli neden THK uçaklarının atıl bırakılması gösterilmişti.

Diken’e konuşan THK’nin eski başkanı emekli korgeneral Erdoğan Karakuş, yangında Rusya’dan alınan büyük uçakların kullanıldığını belirterek, “Dağlık arazilerde çıkan yangınlarda küçük uçak kullanılır, büyük uçak kullanılmaz” demişti.

Sayıştay uyarmıştı

Türkiye’de toplam ormanlık alanının yüzde 60’ı birinci ve ikinci derecede yangına hassas alanlar.

Orman Genel Müdürlüğü (OGM) verilerine göre Türkiye’de 2019’da 11 bin 332 hektar orman alanı, 2020’de 20 bin 971 hektar alan yandı. 2021’de yanan alansa 181 bin 393 hektar.

Sayıştay’ın 2020’ye ilişkin raporlarında yangınlara karşı önlem alınmadığı söylenmişti.

2021 Manavgat Yangını / Fotoğraf: AA

THK uçakları devre dışı

Yangın Eylem Planı hazırlamayan yetkililer bunun yanı sıra THK’nın çalışabilir durumda olan yangın söndürme uçaklarını da pasife almıştı. Bu Sayıştay raporlarında da yer almıştı.

Bakanlık ve THK yönetimi şartnamede değişikliğe giderek uçakları pasife almıştı. Yani yangın söndürme uçaklarına 5 bin litre şartı getirilmiş, böylece kapasitesi 4 bin 900 litre olan THK uçakları devre dışı bırakılmıştı.

Oysa 1985-2019 arasında THK uçakları, – bakanlığın beğenmediği kapasitedeyken bile – orman yangınlarını anında etkisiz hale getirmişti. Hatta bu konuda Diken’e konuşan THK eski başkanı Karakuş şöyle demişti: “Ben THK’nın başkanıyken bir yılda hatırladığım kadarıyla 176 yerde yangın çıktı. Hepsini söndürdüğümüz için orman yangınları gündem bile olmadı.”

‘Pakdemirli görevi kötüye kullandı’

Vatandaşlar şikayet dilekçesinde bu durumu hatırlatarak şunları kaydetti: “2021 temmuz-ağustos aylarında kasıtlı olarak devre dışı bırakıldığı ve kullanılmadığı anlaşılan THK uçaklarının yangın söndürmede kullanılabilecek durumda olduğunun anlaşılması ve 2022 yazında kullanılmak üzere hazırlanmasıyla birlikte, bilhassa eski tarım bakanı Bekir Pakdemirli’nin ve Orman Genel Müdürü Bekir Karacabey’in ‘görevi kötüye kullanma’ ve ‘temel milli yararlara karşı faaliyette bulunmak üzere yara sağlama’ suçu işlediği sabit olmuştur.”

Geçen yıl “Kullanılamaz” denen THK uçaklarından dördünün bu yıl yangınlarda kullanılacağı da bizzat THK kayyım heyeti başkanı Abdullah Kaya tarafından ilan edildi.

Kullanıma hazır olan THK uçakları / Fotoğraf: AA

‘Yangından kurtarılanlar maddi gelir amacıyla kesildi’

Uzmanların ifadesiyle yanlış politikalar nedeniyle yangınlar kontrol altına alınamamış ve ormanların önemli kısmı küle dönmüştü.

Dahası yangından sonra kurtulan ağaçlar da yok edilmişti. Üstelik bizzat Orman Genel Müdürlüğü ve bakanlık tarafından. Analiz edilmeden gelişigüzel alana girilip “Yanmış ağaçları kesiyoruz” denerek yaş ve yanmamış ağaçlar da kesilmişti.

Ağaç kesme işlemleri özel şirketlere verilmiş, özellikle Muğla’da, vatandaşların ifadesiyle ‘vahşi kesim’ işlemleri had safhaya ulaşmıştı.

Şikayet dilekçesinde şöyle dendi: “Bizzat kamu görevlileri tarafından orman suçu işlenmiş ve yangından kurtulan ormanlarımız maddi gelir sağlamak amacıyla kesilmiştir.”

CHP Muğla Milletvekili Süleyman Girgin konuyu Meclis’e taşımış ve kesilen ağaçların rayiç değerinin çok altında satıldığını söylemişti: “Satışlarda usulsüzlük yapıldı. Piyasada metreküp fiyatı 2 bin 500 TL olan milyonlarca metreküp emval ortalama 100 TL’den satıldı.”

Yangından önce YEKA alanı ilan edilmiş

28 Temmuz 2021’de yangınlar başlamadan önce yanan ormanlık ve zeytinlik alanların bir bölümünün Enerji Bakanlığı tarafından Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) ilan edildiği ortaya çıkmıştı.

Oysa yangınlardan önce yine Sayıştay raporlarında, orman içindeki rüzgar enerji santrallerinin yangınları artırdığı belirtilmişti.

Yanan ormanlık ve zeytinlik alanların bulunduğu köylerin YEKA alanı ilan edilmesi üzerine Fesleğen, Bozalan, Gökbel, Mazıköy muhtarlıkları tarafından iptal davası açılmıştı.

Kaynak: GİKEN – Ayşegül Kasap

İlginizi çekebilir