‘Kiliseli ev’ gün yüzüne çıktı: İlk Hıristiyanlar kullanmış

Laodikya Antik Kenti’nde ‘kiliseli ev’ ayağa kaldırıldı. Kazı başkanı Prof. Dr. Celal Şimşek, Hıristiyanlığın yayılmaya başlamasıyla ilk inananların gizli olarak böyle büyük evin bir bölümünü ibadethaneye dönüştürdüğünü belirlediklerini anlattı.

Denizli’de bulunan ve UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan Laodikya Antik Kenti’nde 20 odalı “kiliseli peristilli ev”, gün yüzüne çıkartıldı.

1

'Kiliseli ev' gün yüzüne çıktı: İlk Hıristiyanlar kullanmış - Sayfa 2

Geçmişi milattan önce 5500’e kadar uzanan antik kentte devam eden kazı ve restorasyon çalışmalarında geçen yıllarda ortaya çıkartılmaya başlayan ve Hristiyanlığın Büyük Konstantin tarafından serbest bırakılmasından daha eski döneme ait kuzey tiyatrosuna bitişik villada bir ev kilisesinin varlığı ortaya çıkarıldı.

2

'Kiliseli ev' gün yüzüne çıktı: İlk Hıristiyanlar kullanmış - Sayfa 3

Prof. Dr. Celal Şimşek başkanlığında devam eden çalışmalarda bugüne kadar kilise, tiyatro ile “Suriye” ve “Stadyum” adı verilen caddeler sütunlarıyla ayağa kaldırıldı, milattan sonra 494 yılında meydana gelen depremde yıkılan freskli 1750 yıllık traverten bloklar da bulundu.

3

'Kiliseli ev' gün yüzüne çıktı: İlk Hıristiyanlar kullanmış - Sayfa 4

Efes’ten sonra Anadolu’nun en büyük antik kenti konumundaki Laodikya’da 3 metre uzunluğunda 1906 yıllık Roma İmparatoru Marcus Ulpius Nerva Traianus’un (Trajan) heykeli bulundu ayrıca mermer blok üzerine kazınmış 1500 yıllık olduğu tahmin edilen üç grafiti de tespit edildi.

4

'Kiliseli ev' gün yüzüne çıktı: İlk Hıristiyanlar kullanmış - Sayfa 5

Prof. Dr. Şimşek, Helenistik döneme ait batıdaki 2 bin 200 yıllık tiyatro ile geçen yıllarda bulunan “kiliseli peristilli (üstü açık sütunlu koridorlar ile çevrelenmiş avlu) ev”in ayağa kaldırılması için çalışmaların devam ettiğini söyledi.

5

'Kiliseli ev' gün yüzüne çıktı: İlk Hıristiyanlar kullanmış - Sayfa 6

Yaklaşık 2 bin yıllık olduğu tahmin edilen ve 2 bin metrekarelik alana inşa edilen villanın konum olarak çok enteresan bir yerde bulunduğunu belirten Şimşek, “Burada milattan sonra 1. yüzyıl itibarıyla villanın kullanımının varlığını ve Roma İmparatorluk döneminde bildiğimiz ana planlama sisteminin bozulmadan milattan sonra 7. yüzyıla kadar devam ettiğini biliyoruz. Evde yaptığımız çalışmalarda enteresan sonuçlar ortaya çıkarttık.

6

'Kiliseli ev' gün yüzüne çıktı: İlk Hıristiyanlar kullanmış - Sayfa 7

Yaklaşık 20 odası bulunan evin içinde dönemler içinde Laodikya’yı yıkan depremlerin fay kırıklarının bu ev üzerinden geçtiğini gördük. Biz burada bu fay kırıklarını koruyarak çalışma yapıyoruz” dedi.

7

'Kiliseli ev' gün yüzüne çıktı: İlk Hıristiyanlar kullanmış - Sayfa 8

Şimşek, Hıristiyanlığın yayılmaya başlamasıyla ilk inananların gizli olarak böyle büyük evin bir bölümünü ibadethaneye dönüştürdüğünü belirlediklerini anlattı.

8

'Kiliseli ev' gün yüzüne çıktı: İlk Hıristiyanlar kullanmış - Sayfa 9

Evde kadın ve erkeklere ait ayrı ayrı iki mimari yapılı salon olduğunu dile getiren Şimşek, “Özellikle evdeki 2 salondan batıdaki erkekler için, doğudaki kadınlar için düzenlendiğini ve burada ibadethane bölümü yapıldığını görüyoruz. Son cemaat yerinin ayrıldığını da kazı verileriyle ortaya çıkarttık. Evin orta bölümünde 18 sütunlu bir salon yer alıyor. Sütunların salona bakan iç kısımları oyularak ateş yakılıp ışıklandırma yapılmış. Bu evde, hamam, barınma yerleri, ticarethane olarak kullanan bölümler bulduk. O zamanlar yön olmadığı için evdeki gizli kilisenin yönü kuzeye bakmış” diye konuştu.

9

'Kiliseli ev' gün yüzüne çıktı: İlk Hıristiyanlar kullanmış - Sayfa 10

Ev kilisesine dönüştürülen doğu salonun duvarlarında çok zengin mermer kaplamalar ortaya çıkardıklarına dikkati çeken Şimşek, Hıristiyanlığa inananlarının burada nasıl ibadet ettiğini görebildiklerini belirtti.

10

'Kiliseli ev' gün yüzüne çıktı: İlk Hıristiyanlar kullanmış - Sayfa 11

Şehir içindeki villanın ana sisteminin değiştirilmeden milattan sonra 7. yüzyıla kadar kullanılması bakımından önemli bir ziyaretçi rotasında olduğunu gördüklerini vurgu yapan Şimşek, şöyle devam etti:

11

'Kiliseli ev' gün yüzüne çıktı: İlk Hıristiyanlar kullanmış - Sayfa 12

“Bu ev çok özel ve kolay kolay örnekleri görülmemiş bir yapıda. Kuzey tiyatronun arka koruma duvarı cephesi ile evin duvarları ortak. Tiyatronun üst gezinti alanı aynı zamanda bir yol gibi kullanılmış. Buranın aynı zamanda hem ev hem de ticarethane olarak kullanılmış olması ve tiyatroya bitişik olması yönüyle tek örnek. Kazılarda evin ilk Hristiyanların kullanmasıyla ilgili kutsal eşyaları da ortaya çıkarttık.

12
'Kiliseli ev' gün yüzüne çıktı: İlk Hıristiyanlar kullanmış - Sayfa 13

Hristiyanlığın serbest kalmasının ardından Laodikya Kilisesi’nin yapılması ve oradaki üst düzey din adamının büyük ihtimalle bu evde oturduğunu düşünüyoruz ancak buna ilişkin net bir tespit henüz yapamadık. Laodikya’da milattan sonra 1. yüzyıl ortasından itibaren Hristiyanlığın nasıl yayıldığıyla ilgili verilere ulaşmak bakımından bu ev kilise çok önemli”

Kaynak: DUVAR     (AA)

İlginizi çekebilir