BTS’den Çorlu raporu: Kazaların asıl sebebi özelleştirmeyle maliyet azaltma isteği

Çorlu tren kazasıyla ilgili bir rapor hazırlayan BTS, TCDD’nin özelleştirme sonucu personelini 15 yılda yarı yarıya düşürmesi ve ve maliyeti azaltma isteğinin kazaya neden olduğunu belirtti

KESK’e bağlı Birleşik Taşımacılık Sendikası (BTS) 8 Temmuz’da Çorlu’da yaşanan, 25 kişinin yaşamını yitirdiği ve 328 kişinin yaralandığı tren kazası ile ilgili bir rapor hazırladı.

Raporda son günlerde demiryolu hatlarında yaşanan sel ve altyapı bozulma olaylarının konvansiyonel hatlar hatta Yüksek Hızlı Tren (YHT) hatlarının bile inşa edilirken göçme, çökme ve tabaka kayması ve boşalması ile ilgili teknik verilerin dikkate alınmadığını gösterdiğine dikkat çekildi. Çorlu’da kazanın yaşandığı Sarılar mevkii kilometre 162’de de morfolojik, jeolojik, meteorolojik, hidrolojik ve mühendislik parametrelerinin dikkate alınmamasının faciaya zemin hazırladığına dikkat çekildi.

Raporda ayrıca “Rayların yüzde 80’i 20 yaş grubu içinde olsa da yüzde 50’sinin (4487 metre) 60 kg/m altında olması, küçük yarıçaplı kurpların, eğimlerin ortadan kaldırılamaması, mevcut geometrik özelliklerinin iyileştirilmemesi, demiryolu hatlarının tamamında dingil basıncının minimum 22,5 tona çıkarılmaması hat kapasitesini ve verimliliği artırmanın, taşıma maliyetlerini ve tehirleri azaltmanın önünde engel teşkil etmekte olduğu gibi kazalara da davetiye çıkarmaktadır. Keza facianın yaşandığı Çorlu İlçesi Balabanlı Köyü Sarılar mevkiinde kilometre 162’deki menfez kargir kemer tipi olup yaşı da 101 üzerindedir”ifadelerine yer verildi.

Özelleştirme ve personel azaltma

1 Mayıs 2013’te çıkarılan 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleşmesi yasası ile başlayan özelleştirme sürecine dikkat çekilen raporda Şu ifadeler yer aldı:

TCDD; 2003 yılında 35.853 personel ile faaliyetlerini sürdürürken 2016 yılında 28.146’ya 2017 yılında ise 17.747’ye düşmüştür. Personel sayısı azaltılırken teknolojiye ve bilime yatırım yapılması gerekirken bütçeden ayrılan kaynakların aslan payı YHT yatırımlarına ayrılarak konvansiyonel hatlara üvey evlat muamelesi yapılmıştır.

Kapıkule-Eskişehir arasında sadece 5 yol bekçisi var

TCDD’de istihdam edilen personel sayısının azaltılması sonucu 9.023 kilometre olan konvansiyonel hatlarda yaya olarak yol kontrolü yapan yol bekçisi unvanlı çalışan sayısının 39’a düşürüldüğünün belirtildiği raporda yol bekçileri ile ilgili şu veriler yer aldı:

Kapıkule Eskişehir arası demiryolu hatlarında ise yol bekçisi unvanlı çalışan sayısı sadece 5’tir. Yol bekçisi açığı yalnızca tehlikeli hat kesimlerinde personel görevlendirilerek, ya da ihtiyaç halinde yol işçilerinden takviye yapılarak çözülmeye çalışılmaktadır. Birçok fuzuli harcamalar yapılırken işçilerin tatil günlerinde mesai ücreti zamlı olduğu için tasarruf etmek amacı ile tatil günlerinde yol işçileri yaya yol denetimine çıkartılmamaktadır. Çorlu İlçesi Balabanlı Köyü Sarılar mevkiinde kilometre 162 de meydana gelen kaza da tatil gününde olduğu için yaya olarak demiryolu kontrolü yapılamamıştır. Özetle yol güvenliğinin sağlanması konusunda günümüz teknolojik sistemleri kullanılmamıştır. Yol kontrolü insan eliyle sağlanması ise zaten sayılarının az olması bir yana olsa bile yeterli olmayacaktır.

Hattın onarım ihalesi kazadan önce iptal edilmişti

Kazanın meydana geldiği hattın onarımı için TCDD 1. Bölge Malzeme Müdürlüğü tarafından 7 Haziran tarihinde ihale açıldığını ancak ödenek tahsis emri çıkmadığından ihalenin kazadan 18 gün önce 20 Haziran’da iptal edildiğinin belirtildiği raporda, ihalenin kazadan önce ödenek yetersizliği nedeni ile iptal edilmesine karar veren TCDD bürokratlarının kazanın yaşanmasına zemin hazırladıkları belirtildi.

Atamalarda iktidar yandaşlığı esas alınıyor

Kurumda liyakat ve bilgi isteyen atamaların özellikle son 20 yıldır iktidar yandaşlığının esas alınarak yapıldığına dikkat çekilen raporda “Özellikle bilgi birikim ve tecrübe gösterilmesinin bir kat daha önem taşıdığı demiryollarında bu durum daha bir hassasiyet taşımaktadır. Kurumların işleyişinde atamalarda olması gereken liyakat ve eğitim ölçüsü bir kenara bırakılarak yapılan her türlü atama ya da görevlendirme, kurumda iş barışını bozduğu gibi görevlerin tam olarak yerine getirilmesini de engellemekte, zaman zaman istenmeyen olayların yaşanmasına da neden olmaktadır” değerlendirmesine yer verildi.

Özelleştirmelere ve taşeron sistemine son verilmelidir

BTS tarafından hazırlanan raporda şu sonuç ve önerilere yer verildi:

  • Teknolojik yenilenme, kontrol ve denetim sağlanmadan TCDD personel sayısının hızla azaltılması, özelleştirme ve taşeronlaştırma, ihale usulü işlerin yürütülmesi olayların ve kazaların esas etkenlerden biridir. Özelleştirmelere ve taşeron sistemine son verilmelidir.
  • TCDD Yol Dairesi Başkanlığı ile Tesisler Dairesi Başkanlığının birleştirilmesine dair idari işlem yargının vereceği karar beklenmeden biran önce iptal edilmelidir.
  • TCDD’de liyakatsiz atamalara ve vekalet görevlendirmelere son verilmelidir. Bu güne kadar yapılanlarda derhal iptal edilmelidir.
  • Demiryollarında iş güvenliğini trafik emniyetini tehlikeye sokulmaması için, zaman zaman mühendislere mobbing (araştırmalara göre kadınların, genç işçilerin ve yaşlı çalışanların hedef alınma riski daha yüksektir ) uygulanarak şartnameye ve hukuka uygun olmayan bir kısım işlemlere imza attırılmasına bir son verilmelidir.
  • Bütçeden TCDD’ye ayrılan kaynaklar konvansiyonel ve YHT hatları arasında eşit olarak yatırım ve yenilemeye ayrılmalıdır. Bilimin ve teknolojinin olanakları kullanılarak hat kesimlerinin özellikle kritik hat kesimlerinin kontrolleri sağlanmalıdır.
  • Kazalarda onlarca insan hayatını kaybetmektedir. En temel hak olan yaşam hakkının korunması yükümlülüğü Devlete/TCDD’ye düşmektedir. Devlet/TCDD bu sorumluluk altında demiryolu taşımadığının planlamalı bu uygun politikalar üretmelidir.
  • Kazaları doğal afetlere bağlamamak doğal afetler karşısında çaresiz kalmamak için sendikamızın, bilim insanlarının ve meslek odalarını görüş ve önerileri dikkate alınmalıdır. Mühendislik bilimi yok sayılmamalıdır.
  • TC Orman ve Su İşleri Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğünün anlık, saatlik, günlük, haftalık ve aylık tahminleri ile geçmiş yıl istatistikleri gelecek yıllara yönelik tahmin verileri takip edilerek önlemler alınmalı, demiryolu ve demiryolu sanat yapıları bu verileri baz alarak yapılacak hesaplamalara göre inşa edilmeli ve kontrol edilmelidir.
  • TCDD Emniyet Yönetim Sistemi birimi tarafından emniyetli bir demiryolu ulaşımı için alt ve üst yapı sistemleri hakkında gerekli denetimleri yapmalı ve gereken önermeleri TCDD’ye bildirmeli, bu tespit ve önermeler de sendikamızla paylaşmalıdır.

İlginizi çekebilir