Trans intiharları cinayettir

Geçtiğimiz günlerde intihar eden trans kadın Gökçe Umay’ın arkadaşları yaşadıklarını anlatarak, ailesinden, ev arkadaşından ve iş yerinden gördüğü psikolojik baskı nedeniyle yaşamına son verdiğini söyledi. Arkadaşları, “Trans intiharları cinayettir” dedi.

Trans kadın Gökçe'nin arkadaşları: Trans intiharları cinayettir
Fotoğraf: csgorselarsiv.org / Özge Özgüner

Türkiye’de yaşayan pek çok LGBTİ+ birey, toplumun ötekileştirmesine ve önyargılarına dayanamayarak intihar ediyor ya da nefret suçları nedeniyle öldürülüyor. Bir çok sivil toplum kuruluşunun yıllık raporlarında sayılarla ifade edilen, ve beslenen nefret nedeniyle hayatları çalınan, ayrımcılığın yoğunluğuyla hayatlarına son veren veya öldürülen bu genç insanlar ne yaşıyor, nelere maruz kalıyor?

BİR İNTİHAR DAHA…

Trans kadın Gökçe Umay da baskılara dayanamayarak intihar edenlerden yalnızca biri. Gökçe Umay aslen Karamanlı. Muhafazakar bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Gökçe Umay efemine hareketleri nedeniyle erken yaşta kendisi istemediği halde baskılarla evlendiriliyor. Yaşadığı hayata tahammül edemediği noktada eşine açılan Gökçe Umay’a eşi, orayı terk etmesi kaydıyla kızıyla istediği gibi görüşebileceğini söyleyerek bitiriyor ilişkisini. Karaman’dan ayrılarak İstanbul’a gelen Gökçe Umay oradaki arkadaşlarının teklifleriyle de İstanbul’a yerleşiyor.

Ailesi ise İstanbul’a yerleştiğini öğrenince babasına olan borçları ve senetleri nedeniyle banka hesabında bulunan para da banka aracılığıyla haczediliyor. Maddi zorluklara rağmen kendine başka bir hayat kurmaya çalışan Gökçe Umay, arkadaşlarının anlatımlarına göre ailesi tarafından “öldür kendini”, “kafana sık” gibi baskılara da maruz kalıyor. Ayrıca yine anlatımlara göre kaldığı evdeki arkadaşıyla da problem yaşayan Gökçe’nin evi terk etmesi isteniyor ve odasının kapısını kitlediği için hakaretlere uğruyor, odasına ondan izinsiz giriliyor, odasında başka insanların kalması için tehditlere maruz kalıyor. Buna karşı çıktığında ise Gökçe Umay’dan fazla para istendiği de iddia edilirken, intihar etmeden birkaç gün önce şiddet uygulanmakla tehdit ediliyor ve geceleri koltuğunu kapısının arkasına koyarak uyuyor.

Yaşanan tüm baskılara dayanamayan Gökçe Umay, arkasında bir intihar mektubu bırakarak, kendisini ikna etmeye çalışan arkadaşının gözleri önünde tüfekle intihar ediyor. Gökçe Umay’ın arkadaşları yaşananları Gazete Duvar’a anlattı.

AİLE, EV ARKADAŞI, MADDİ SIKINTILAR…

Umay’ın intiharına şahit olan arkadaşı Zeliha Ermiş intihar anında yaşananları şu sözlerle anlatıyor;

“Kendisi buna karar vermiş evini boşalttı zaten yakın oturuyorduk. Eşyalarını bana bırakmıştı. Memlekete gideceğim diye çıktı, vedalaştık. Bir saat sonra falan LGBTİ derneğine mail atmış. Mail içeriğini ben tam olarak bilmiyorum. Dernek psikoloğuna ulaşıyor. Psikoloğuna acil durumlarda ulaşılabilmesi için benim numaramı vermişti. Psikolog beni aradı. Ben de evine gittim. Kapıyı açtı. İkna etmeye çalıştım. Tüfeği vardı yaklaştırmadı tüfeğine. Ben orada sinir krizi geçirdim ve ağlamaya başladım. Ben oradayken psikologuyla da konuştu telefonla. Beş dakikaya yakın ikna etmeye çalıştı psikolog. O da olumlu yanıt vermedi. Psikolog ‘Ambulansa haber verdim, ambulans geliyor’ demiş. O da ‘Kapıdan içeri girerse vururum kendimi’ tarzı bir şey söyledi. Sonra telefonu kapattı. Sinir krizi geçirdiğim için benimle ilgileniyordu. Atak geldiği için. Ambulansın sesini duydu balkona çıkıp baktı. Sonra tüfeğini alıp kendini odaya kilitledi. Sonra vurdu kendini orada. Cenazesini çıkardılar evden. Hastaneye gitme durumu gibi bir şey olmadı.”

Umay’ın ailesi, eşi ve ev arkadaşıyla ciddi problemler yaşadığını da belirten Ermiş, maddi sıkıntılar nedeniyle birçok zorluk çektiğinin de altını çizdi. Ölümünden herkesin sorumlu olduğunu ifade eden Ermiş, şunları söyledi;

“Öncesinde de ev arkadaşıyla ciddi problemleri vardı. Ev arkadaşı evde çıkması için ciddi baskılar yaptı kız arkadaşı ile birlikte. Maddi imkanı yoktu. Ben destek oluyordum ancak ben de yakın zamanda işten ayrıldım. Sürekli etraftan yardım alıyordu. Bankada parası vardı babası bir şekilde ipotek koydurdu paraya. Eğer buraya dönersen Fatih olarak dön yoksa orada 5 kuruşsuz ne yaparsan yap tarzı şeyleri vardı. O da ‘ben ölürüm de vazgeçmem Gökçe olmaktan Fatih olmayacağım’ dedi. Hem ailesinin baskısı hem maddi sıkıntı hem de ev arkadaşının ciddi mobingi yüzünden dayanamadı. Parasıyla iş kuracaktı. Gerek Fatih olarak gerek Gökçe olarak kimliği farketmeksizin bir insan olarak yaşayabileceği refah seviyesini kuracaktı, iş kuracaktı. Planlarımız vardı. Babası altüst etti. Birbirimize destek olduk bir şekilde iş bulduk ancak Gökçe olarak iş bulamadı. Fatih olarak iş buldu, kurye olarak çalışmaya başladı. İlk maaşını alamadan kendini vurdu. 3 Eylül’de işe başladı 3 Ekim olmadan intihar etti. Hiçbir motivasyon bırakmadılar onda. Bunun sebebi de orada çalışırken insanların ithamları oldu. Cinsiyetten ayrı bir insan olarak varlığını sürdürememek insanın gerçekten yaşamını sonlandırmasına temel sebep oluyor. Çok acı bir durum yaşadık. Hiç bir şekilde insan olarak hayatına devam edebilmesi için bir olanak yaratamadık ona hep birlikte yaratamadık. Ayşe, Fatma, Ahmet, Mehmet farketmiyor bir insanın tüm motivasyonlarını elinden aldık bir şekilde.”

‘HEPİMİZ SUÇLUYUZ’

Umay’ın ismini vermek istemeyen başka bir arkadaşı ise onun yaşadıklarını şu sözlerle ifade ediyor;

“Mobing yaşadığı o evde kalmaya mecburdu çünkü parası yoktu. Onun odasında komidin var, komidinine bile el koyuyorlar. Eşyalarını yerlere atıyorlar ve her şey için fazladan para istiyorlar. En son zamanlarda Gökçe’yi dövmekle tehdit ediyor. Oraya gelir senin kafanı gözünü patlatırım tarzında mesajlar atıyor. İntihar olayından birkaç gün önce oluyor bu. Kapının arkasına koltuk koyup uyuduğunu söylüyordu. İntihar notunda da bahsettiği kişi ev arkadaşıydı. Ben arkadaşı olarak trans intiharları cinayettir demek istiyorum. Gökçe hayat dolu bir insandı. O kadar çok yaşamaya hevesliydi ki…Tek bir çaresi kalmayana kadar yatacak bir yeri, komidini kalmayana kadar yaşamasına izin vermediler. Ailesi, ev arkadaşı hepsi. Ona yardım edemedik, hepimiz suçluyuz.”

Gökçe Umay’ın intihar etmeden önce attığı tweetler.

Kaynak: DUVAR – Cihan Başakçıoğlu

İlginizi çekebilir