Putin’in açıklamaları ve Medvedev hükümetinin istifası ne anlama geliyor?

Rusya’da dün hükümetin beklenmedik bir şekilde istifa etmesi ve Devlet Başkanı Vladimir Putin’in açıkladığı anayasa değişiklikleri bir dönemin sona erdiğine işaret ediyor. Rusya uzmanlarına göre, nasıl bir dönemin başladığı ise henüz bilinmiyor.

Analistler, hükümetin istifası ve açıklanan anayasa değişiklik önerilerinin 2024 yılında görev süresi dolacak olan ve anayasa uyarınca bir kez daha seçilemeyecek olan Putin’in liderliğini korumasını sağlayacak bir sistemin ilk adımlarını oluşturduğunu söylüyor.

BBC’nin Moskova Muhabiri Steve Rosenberg, istifa kararının ardından attığı Twitter mesajında, “Önemli bir yapbozun ilk parçaları yerine oturmuş gibi görünüyor. Tamamlandığında ise Putin’in hala iktidarda olduğunu göreceğiz” dedi.

Putin, dün Parlamento’da yaptığı yıllık konuşmasında siyasi sistem üzerinde önemli etkiler yaratacak bir dizi anayasa değişiklik önerisi açıkladı.

Bu konuşmadan kısa bir süre sonra da Putin’in Rusya’nın liderliğini yürüttüğü son 20 yıldır en yakınındaki isimlerden biri olan Başbakan Dimitri Medvedev, tüm kabine üyeleriyle birlikte istifasını sundu. Medvedev, bu kararı Putin’in talep ettiği reformların önünü açabilmek için bu aldığını açıkladı.

Medvedev’in yerine hakkında çok ciddi şikayetler yapılan vergi sistemini etkin çalışan bir yapıya dönüştüren Federal Vergi Hizmetleri Başkanı Mihail Mişustin getirildi. Medvedev de Rusya Güvenlik Konseyi’nin başkan yardımcılığı görevine atandı.

Mihail Mişustin (solda) ve Putin (sağda)Mihail Mişustin (solda) ve Putin (sağda)

Bu hamlelerle Putin neyi amaçlıyor?

BBC’nin Rusça Servisi’nden Sergei Goryaşko, Putin’in iktidarda kalmak istediğini ve esas sorunun bunun nasıl yapılacağı olduğunu söyledi.

Konuşulan senaryolardan birisi, Medvedev’in de ikinci adamlığına getirildiği Güvenlik Konseyi’nin görev ve yetkilerinin artırılarak, başındaki ismin de devlet başkanından daha güçlü olacağı bir düzene geçileceği yönünde.

Güvenlik Konseyi, şu anda bir danışma kurulu görevi görüyor ve 85 bölge valisi ile siyasi parti liderleri gibi bir dizi yetkiliden oluşuyor. Çok fazla üyesi bulunan Konsey’in toplantıları Kremlin’deki en büyük salonlardan birinde yapılıyor.

Putin’in dün önerdiği anayasa değişiklikleri arasında, Güvenlik Konseyi’nin yetkilerinin artırılması ve anayasa koruması altında resmi bir devlet kurumuna dönüştürülmesi de yer alıyor.

Carnegie’nin Moskova Merkezi’nden analist Alexander Baunov, Putin’in Güvenlik Konseyi’nin yapısını tartışmaya açmasının dikkat çekici olduğunu söyledi.

Baunov, “Güvenlik Konseyi’nin yapısını tartışmaya açma nedeni, devlet başkanlığının üzerinde yer alan ve gücü elinde tutan bir makam yaratmak istemesi olabilir” dedi.

Analistler, Medvedev gibi, Putin’in 20 yıldır en yakınında olan bir ismin bu konseyin başkan yardımcılığına getirilmesinin bu senaryoyu güçlendiren bir etken olduğunu belirtiyor.

rusya bina

Putin’in istediği değişiklikler ne anlama geliyor?

Putin, dünkü konuşmasında Güvenlik Konseyi’nin yapısının değiştirilmesinin yanı sıra bir dizi önemli anayasal değişiklik teklifi de getirdi.

Putin, anayasa değişikliklerinin referanduma sunulmasını da önerdi. Gerçekleşmesi halinde, bu, 1993 yılında bu yana ülkede yapılan ilk referandum olacak.

Başkanlık sisteminin devamından yana olduğunu belirten Putin’in yaptığı bir diğer öneri de parlamentoya, başbakanı seçebilmesi için daha geniş yetkiler verilmesi oldu.

Rus lider, anayasada devlet başkanlığı seçimleriyle ilgili maddeden “üst üste” ifadesini çıkartarak, devlet başkanlarına toplamda en fazla iki dönem görev hakkı tanınmasını önerdi.

Medvedev, yapılacak bu değişikliklerin “tüm güçler dengesini değiştireceğini” söyledi.

King’s College London’ın Rusya Enstitüsü Başkanı Sam Green, şu anda devletin üst kademelerinde bulunanların 2024 yılından sonra güçlerini korumak için önümüzdeki dönemde “Duma (parlamentonun alt kanadı), Devlet Konseyi ve Putin üçgeninde aynı anda üç farklı satranç maçı yapmaları gerekeceğini” söyledi.

Muhalefetin önde gelen isimlerinden Aleksey NavalnyMuhalefetin önde gelen isimlerinden Aleksey Navalny

Dün yaşananlara Rusya’da kim, ne tepki verdi?

Hükümetin istifası ve önerilen anayasa değişikliklerine, muhalefet tepki gösterdi.

Putin’in en önemli muhalifleri arasında gösterilen Aleksey Navalny, bu önerilerin hayata geçmesi halinde, Sovyetler Birliği dönemindeki sisteme geri dönülmüş olacağını söyledi.

Navalny, yapılacak referandumun ise hileli olacağını öne sürdü.

Siyasi analist ve blogger Andrei Malgin, Putin’in önerilerinin ülkeyi sonsuza dek yönetme planı olduğunu söyledi.

Parlamentonun alt kanadı Duma’nın üyesi Rus siyasetçi Gennady Gudkov da, “İktidarın Devlet Başkanı Putin’den Devlet Konseyi Başkanı Putin’e devri bugün başladı. Anayasa değişecek ama Putin’in gücü değişmeyecek” dedi.

Ne olmuştu:

Rusya’da Medvedev hükümeti istifa etti, Putin başbakanlık görevine Mişustin’i önerdi

Kremlin, Rusya Devlet Başkanı Putin’in yeni başbakan olarak Federal Vergi Hizmetleri Başkanı Mihail Mişustin’i önerdiğini duyurdu.

Başbakan Dimitri Medvedev bugün tüm kabinesiyle birlikte istifasını vermişti.

Parlamentonun alt kanadı Duma’da yapılacak oylamada, Putin’in önerdiği Mişustin’in başbakan olarak kabul edilip edilmeyeceğine karar verilecek.

53 yaşındaki Mişustin 2010’dan bu yana Federal Vergi Hizmetleri adlı kurumun başkanı olarak görev yapıyor.

Kremlin’den yapılan açıklamada, Putin’in Mişustin ile görüşüp başbakanlık teklifinde bulunduğu ve onun da kabul ettiği bildirildi

Medvedev tüm kabinesiyle istifa etti

Rusya’da Başbakan Dimitri Medvedev dahil tüm kabine üyeleri istifalarını verdi.

Oluşturulacak yeni hükümetin yapısına Devlet Başkanı Vladimir Putin karar verecek.

Medvedev hükümetinin istifa kararı, Putin’in Parlamento’da gerçekleştirdiği ve görev süresinin uzaması anlamına gelebilecek anayasal değişikliklerin işaretini verdiği yıllık konuşmanın hemen sonrasında açıklandı.

Putin ile birlikte kameraların karşısına geçen Medvedev, Putin’in talep ettiği reformların önünü açabilmek için bu kararı aldığını söyledi, kendisine teşekkür eden Putin’in elini sıktı.

Devlet Başkanı Putin, istifa eden Medvedev’in yeni hükümet yapısında Güvenlik Kurulu Başkan Yardımcısı olarak görevlendirileceğini açıkladı.

Putin, televizyonlardan canlı yayınlanan konuşmasında Medvedev’in iç ve dış güvenlik konularından sorumlu olacağını belirtti.

Putin’in istediği Anayasa değişiklikleri neler?

Putin, parlamentodaki konuşmasında, devlet başkanlarının görev süresinin gözden geçirilmesi gerektiğini ifade etti ve anayasanın başkanlara toplamda en fazla iki dönem görev hakkı tanıyacak şekilde düzenlenmesi gerektiğini söyledi.

Devlet Başkanlığı görevini bırakarak farklı bir göreve geçeceği konuşulan Putin’in bu açıklaması, kendi iktidar süresini uzatmak için yapılmış bir manevra olarak yorumlandı.

Putin, devlet başkanlığı görevinde dördüncü döneminde ve görev süresi 2024’te doluyor. Mevcut yasalarla Putin’in yeniden devlet başkanı seçilmesi mümkün değil.

Üst üste iki dönem başkanlık yaptıktan sonra dört yıl boyunca Başbakanlık görevine geçen Putin, daha sonra Devlet Başkanlığına geri dönmüştü. Putin’in başbakan olduğu 2008-2012 yıllarında devlet başkanlığı görevini Medvedev almıştı.

Putin, kendisinin başkanlığını yürüttüğü Devlet Konseyi’nin de yetki alanının genişletilmesini gündeme getirdi.

Yıllık konuşmasında başkanlık sisteminin devamından yana olduğunu belirten Putin, parlamentoya, başbakanı seçebilmesi için daha büyük yetkiler veren bir anayasa değişikliği yapılması için referanduma gidilmesini de önerdi.

Putin'in konuşması bazı binaların üstüne yansıtılarak yayınlandıPutin’in konuşması bazı binaların üstüne yansıtılarak yayınlandı

Medvedev: Değişiklikler tüm güçler dengesini değiştirecek

Medvedev istifasını duyurduğu açıklamada yapılacak değişikliklerin yönetimde tüm güçler dengesini değiştireceğini belirtti:

“Bu değişiklikler uygulamaya konduğunda…anayasanın tüm maddelerinde ciddi değişime neden olacağı gibi tüm güçler dengesini, parlamentonun ve yargının gücünü değiştirecek. Bu bağlamda, hükümet var oduğu şekliyle istifa ediyor.”

BBC Moskova muhabiri Sarah Rainsford Putin’in Medvedev’in başbakanlıktan ayrılmasını neden istediğinin net olmadığını belirtiyor.

Mevcut hükümet, yenisi kurulana kadar görevde kalacak

Putin’den doğum oranını artırma planı

Putin’in yıllık konuşmasında ağırlık verdiği konulardan biri de ülkedeki doğum oranının artırılması oldu.

Doğum oranını artırmak için birkaç maddeden oluşan bir plan hazırladıklarını duyuran Putin, Rusya’da kadın başına düşen 1,5 doğum oranını 4 yılda 1,7’ye çıkarmayı hedeflediklerini belirtti.

Putin geçen yıl aynı amaçla, kalabalık aileler için vergi muafiyeti sözü de vermişti.

Putin yıllık konuşmasında da anne olanlara devlet tarafından maddi yardım yapılacağını duyurdu. “Annelik sermayesi” adı verilen yardım bugüne kadar sadece en az iki çocuğu olan ailelere veriliyordu.

Dört çocuk annesi kadınlarsa bazı vergi muafiyetlerinden yararlanıyor.

İlk kez 2007’de ödenmeye başlanan Annelik Sermayesi yardımının toplam miktarı 7 bin 600 dolar yani yaklaşık 44 bin 700 TL. Ancak son birkaç yıldır Rusya’da da birçok endüstri toplumunda olduğu gibi doğum oranlarındaki artış durdu.

1990’larda Rusya’nın nüfusu büyük oranda düştü. O yıllardan bu yana doğum oranlarının ve nüfusun artırılması için devlet çeşitli önlemler alıyor.

Bugün Rusya’nın nüfusu 147 milyon. Ancak Putin, 1990’larda doğanların bugün çocuk sahibi olabilecek yaşa geldiğini belirterek “çok zor bir demografik süreçten geçiyoruz. Rusya’nın kaderi ve tarihi görünümünü, kaç kişi olduğumuz belirleyecek” dedi.

Kaynak: BBC-Türkçe

İlginizi çekebilir